Nieuw onderzoek: vanaf deze leeftijd heeft het drinkgedrag van ouders de meeste invloed op kinderen

drinken wijn date sterrenbeeld drinkgedrag kind Beeld: Canva
Maaike van Eijk
Maaike van Eijk
Leestijd: 3 minuten

Het is zo’n alledaags moment dat weinig bijzonders lijkt: een glas wijn aan het einde van de dag, een tiener die half opgaat in zijn telefoon aan de keukentafel.

Lees verder onder de advertentie

Toch laat nieuw onderzoek zien dat precies dat soort huis-, tuin- en keukenscènes meer invloed kunnen hebben dan je denkt.

Drinkgedrag van ouders

Uit recent onderzoek blijkt dat het alcoholgebruik van ouders thuis vaak doorwerkt in het latere alcoholgebruik van hun kinderen. Vooral in de tienerjaren vormt dat voorbeeld zich sterk: jongeren tussen de vijftien en zeventien jaar blijken het meest gevoelig voor wat ze thuis zien gebeuren rondom alcohol.

Lees verder onder de advertentie

Dat is ook precies de fase waarin veel jongeren hun eerste echte ideeën vormen over wat ‘normaal’ drinken is en hoe alcohol een plek krijgt in sociale situaties.

Duidelijk patroon

De inzichten komen voort uit een lange Australische studie (HILDA), waarin ruim 6.600 mensen gedurende 23 jaar zijn gevolgd. In totaal gaat het om tienduizenden metingen van leefstijl en gedrag.

Onderzoekers keken daarbij naar het drinkgedrag van ouders in de periode dat hun kinderen opgroeiden (twaalf tot achttien jaar) en vergeleken dat met het latere alcoholgebruik van die kinderen op volwassen leeftijd. Daaruit komt een duidelijk patroon naar voren: de invloed van ouders is het sterkst in de adolescentie, neemt af in de twintiger jaren en komt later weer deels terug wanneer mensen zelf ouder worden.

Lees verder onder de advertentie

Voorbeeldrol

Opvallend is dat de invloed vaak binnen dezelfde ouder-kindrelatie blijft: moeders hebben vaker invloed op dochters en vaders op zonen. Vooral in de tienerjaren en later opnieuw wanneer mensen zelf een gezin krijgen, lijkt dat voorbeeldgedrag weer terug te komen.

De onderzoekers benadrukken dat dit wijst op aangeleerd gedrag. Wat kinderen zien in huis, wordt onderdeel van hun eigen referentiekader.

Factoren

Om beter te begrijpen waar dat gedrag vandaan komt, vergeleken onderzoekers ook gezinnen met en zonder biologische band, zoals adoptie- en stiefgezinnen. Daarbij bleef vooral de invloed van het dagelijkse voorbeeld overeind, wat suggereert dat het niet alleen om erfelijkheid gaat, maar vooral om wat kinderen in de praktijk meekrijgen.

Lees verder onder de advertentie

Doorslaggever

Belangrijk is dat het niet gaat om een enkel glas wijn of een losse situatie. Het onderzoek kijkt naar herhaalde patronen over jaren heen. De context in huis blijkt daarbij doorslaggevend: hoe vaak alcohol aanwezig is, welke rol het speelt en hoe vanzelfsprekend het wordt gevonden.

Wat helpt in de praktijk

Uit verschillende studies blijkt dat vooral een combinatie van factoren invloed heeft op later drinkgedrag: duidelijkheid over regels, betrokkenheid van ouders, open communicatie en beperkt alcoholgebruik in huis. Ook blijkt dat het zelf aanbieden van alcohol aan tieners, zelfs met goede bedoelingen, later juist kan leiden tot meer en problematischer gebruik.

Lees verder onder de advertentie

Geen perfect ouderschap nodig

De boodschap uit het onderzoek is niet dat ouders alles foutloos moeten doen. Het gaat vooral om bewustwording welk signaal je thuis afgeeft, zonder dat je erbij stilstaat. Want ook al lijkt het een klein moment aan de keukentafel, voor kinderen kan het precies dát zijn wat hun idee vormt van wat “normaal” is.

Lees verder onder de advertentie

Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!

Bron: Wiley

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail