Competitiedrang zit gewoon in ons, en dat is maar goed ook. Het zorgt ervoor dat kinderen willen groeien, nieuwe dingen proberen en zichzelf uitdagen. Maar soms kan het ook doorslaan: als verliezen meteen voelt als een ramp of je kind bang is om te falen, dan slaat die drang al snel door naar iets ongezonds.
Lees verder onder de advertentie
“Impulsieve competitiviteit kan uitmonden in zelfkritiek of perfectionisme”, zegt psycholoog Christina Lee. Wat begint met boos worden na een verloren spelletje, kan uitgroeien tot een obsessie met cijfers of een verlammende angst om nieuwe uitdagingen aan te gaan.
Competitief gedrag bij kinderen
Volgens Cynthia Vejar, hoogleraar aan Lebanon Valley College, laten kinderen hun competitiedrang vaak veel directer zien dan volwassenen: “Kinderen uiten hun competitiviteit duidelijker, bijvoorbeeld door op te scheppen, anderen uit te schelden of heel emotioneel te reageren als ze verliezen.” Daarom hebben ze begeleiding nodig om te leren omgaan met winst en verlies én om empathie en perspectief te ontwikkelen.
Lees verder onder de advertentie
Wanneer en waaruit uit competitief gedrag zich?
Competitief gedrag bij kinderen uit zich op allerlei terreinen. Dit zie je duidelijk terug in verschillende situaties uit hun dagelijks leven:
Op school proberen ze bijvoorbeeld de hoogste cijfers te halen of in de smaak te vallen bij docenten.
Tijdens sport pushen kinderen zichzelf of hun teamgenoten tot het uiterste. Dat kan talent naar boven halen, maar ook zorgen voor uitputting of verlies van plezier.
In hun sociale leven willen ze populair zijn, opvallen met de nieuwste spullen of zoveel mogelijk aandacht krijgen.
Hoogepunten op social media
Sociale media versterken deze druk nog eens extra. “Deze platforms creëren een cultuur waarin alles een wedstrijd wordt,” zegt Vejar. Lee voegt toe: “Sociale media laten alleen de hoogtepunten van anderen zien, waardoor kinderen het gevoel krijgen dat ze tekortschieten. Praat daarom met je kind over het feit dat social media geen realiteit weergeven.”
Lees verder onder de advertentie
Verhoogd risico op mentale klachten
Lee waarschuwt dat prestatiedruk een flinke impact kan hebben: “Overmatige druk verhoogt het risico op depressie, paniekaanvallen en slaapstoornissen.” Die chronische stress kan ook leiden tot angstklachten, slaapproblemen of zelfs middelengebruik. Volgens psycholoog Carla Allan reageren kinderen daar verschillend op: “Sommigen trekken zich terug, anderen worden extreem boos op zichzelf of op de mensen om hen heen.”
Wil je je kind helpen op een gezonde manier met competitiedrang om te gaan? Met deze praktische tips kun je als ouder een positieve bijdrage leveren:
Focus op inzet in plaats van resultaat: “Kinderen die worden geprezen om hun inzet ontwikkelen meer veerkracht en kunnen beter omgaan met tegenslag”, zegt Lee.
Wissel activiteiten af: moedig kinderen aan om verschillende dingen te proberen en voorkom dat ze zich te vroeg specialiseren.
Geef het goede voorbeeld: vier prestaties, maar maak duidelijk dat die niet bepalen wie je bent. “Iedereen heeft goede en slechte dagen.”
Herdefinieer succes: leer je kind dat succes ook gaat over moed, vriendelijkheid en doorzettingsvermogen.
Vergeet het plezier niet: “Herinner kinderen eraan dat ze met sport begonnen zijn omdat het leuk was”, benadrukt Lee.
Heb je ooit gedacht dat die kleine, maar heftige discussies tussen jou en je partner ongezond zijn voor je kind? Volgens psycholoog Adam Grant kunnen die af en toe opkomende ruzies juist een heel positieve invloed hebben op je kind.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.