Beeld: Canva
Elke oudste dochter kent het gevoel: jij was niet alleen de grote zus, maar ook een beetje de tweede moeder. Jij hield het overzicht, troostte, regelde, en voelde je verantwoordelijk – soms al lang voordat iemand dat van je vroeg.
Goed nieuws: je bent niet gek. Er blijkt echt een wetenschappelijke verklaring te zitten achter dat zogenaamde ‘oudste-dochter-syndroom’.
De Amerikaanse schrijver Y.L. Wolfe, oudste van vier, weet er alles van. “Toen mijn jongste broertje werd geboren, voelde ik me zó verantwoordelijk voor hem dat ik soms naast zijn wieg bleef zitten om te checken of hij nog ademde”, vertelt ze. “Niet omdat ik dacht dat mijn moeder het niet kon, maar omdat ik voelde dat wij samen verantwoordelijk waren voor het gezin.” Herkenbaar? Dan ben je waarschijnlijk ook die oudste dochter die iedereen vertrouwt, die alles regelt en die pas ontspant als alles onder controle is.
Onderzoekers van de Universiteit van Californië ontdekten dat er een biologisch mechanisme achter dit gedrag schuilt. Wanneer moeders tijdens de zwangerschap veel stress ervaren, kan dat ervoor zorgen dat hun oudste dochters eerder emotioneel volwassen worden.
Door hormonale veranderingen in de vroege puberteit (de zogeheten adrenarche) ontwikkelen deze meisjes sneller sociale en emotionele vaardigheden. Met andere woorden: hun hersenen bereiden zich al vroeg voor op het zorgen voor anderen – nog voordat ze zelf kinderen kunnen krijgen.
Volgens psycholoog Jennifer Hahn-Holbrook, mede-auteur van de studie, is dat een soort evolutionaire overlevingsstrategie: “Het geeft moeders sneller een hulpje in het nest, iemand die helpt om jongere kinderen veilig groot te brengen in moeilijke omstandigheden.”
Tja, die lijken aan dit fenomeen te ontsnappen. De onderzoekers zagen dit effect alleen bij oudste dochters, niet bij zoons of jongere kinderen. Waarschijnlijk omdat meisjes van nature vaker worden aangemoedigd om te helpen met zorg en emotionele taken.
De studie sluit aan bij eerdere onderzoeken die laten zien dat oudste dochters vaak succesvol en ambitieus zijn. Ze ontwikkelen al jong leiderschapskwaliteiten, nemen verantwoordelijkheid en scoren later vaak hoog op carrièregebied.
Maar eerlijk is eerlijk: dat komt met een prijs. Want wie altijd de sterke is, vergeet soms dat ze óók gewoon dochter mag zijn.
Het ligt niet aan jou dat je altijd degene bent die alles regelt, de rust bewaart en iedereen bij elkaar houdt. Je bent letterlijk geprogrammeerd om te zorgen. Maar dat betekent niet dat je het altijd alleen hoeft te doen. En heb je zelf een dochter die de oudste is, dan is dit goed om rekening mee te houden!
Marlies heeft twee dochters, waarvan de oudste wordt voorgetrokken door oma. Toen haar dochter het zelf ook begon te merken, was voor haar de maat vol. Je leest het hier.
In het Vlaamse programma Maison Verhulst doet Gert Verhulst (58) een opvallende uitspraak. De tv-maker vertelt dat hij best nog kinderen had willen krijgen met zijn vrouw Ellen Callebout (48).
In het kader dingen die je níét op je netvlies hebt willen staan: de blote kont van een collega, achter de blote kont van een andere collega. In de schoonmaakruimte.
Wie ooit met zijn gezin op tv verschijnt, kan erop wachten: meningen komen vanzelf. Zeker op social media. Familie Bal uit Een huis vol kreeg na hun deelname dan ook een vraag die veel verder ging dan die leek: “Doen jullie mee aan Een huis vol voor het geld of voor de aandacht van mensen […]
Veel kinderen die snel boos worden, makkelijk gefrustreerd raken of heftig reageren op stress, krijgen al snel het label ‘moeilijk’. Vaak wordt gedacht dat zo’n temperament aangeboren en onveranderlijk is. Maar nieuw onderzoek van pedagoog Marijke Huijzer-Engbrenghof laat zien dat dat beeld te simpel is.
Als de juf van haar zoon haar op het matje roept met een flink oordeel, schiet dat bij Vanessa behoorlijk in het verkeerde keelgat.
De oppas blijkt ziek, precies op de dag dat Lenneke een sollicitatiegesprek had. Alle back-ups waren niet beschikbaar. Zo laat nog afzeggen, was geen optie. Toen zat er nog maar een ding op…
