Beeld: Canva
Rond de geboorte maken de hersenen van een baby een enorme groeispurt door. In het laatste trimester veranderen ze van een glad bolletje in een walnootvorm, met vouwen en kronkels. Deze snelle ontwikkeling maakt de periode rond de geboorte extra kwetsbaar: te vroeg geboren baby’s zijn vaak nog niet klaar om buiten de baarmoeder te leven, maar ook voldragen baby’s kunnen problemen krijgen door zuurstoftekort, infecties of zelfs een herseninfarct.
Arts-onderzoeker Lisanne Baak onderzocht de afgelopen vier jaar wat de gevolgen zijn van een herseninfarct bij pasgeborenen.
Wat gebeurt er bij een herseninfarct? “Bij een herseninfarct raakt een van de bloedvaten in de hersenen tijdelijk verstopt. Daardoor komt er te weinig bloed in een deel van het brein terecht”, begint Baak. En daarmee dus ook zuurstof. “Sommige hersencellen raken hierdoor beschadigd of sterven af. Beschadigde cellen aan de rand van het getroffen gebied geven alarmsignalen af, wat leidt tot een ontstekingsreactie. Die reactie is goed bedoeld van het brein, maar kan ook extra schade aanrichten.”
Volgens Baak krijgen de meeste kinderen met een hersenfarct binnen 24 uur na de geboorte een epileptische aanval, te zien aan ritmische trekkingen van een arm of been. “Zulke signalen zijn vaak reden voor ouders of zorgmedewerkers om alarm te slaan.” In het ziekenhuis wordt dan een MRI-scan gemaakt, waarop zwelling van de hersencellen zichtbaar is. Na drie maanden zijn afgestorven cellen opgeruimd, maar veel baby’s houden blijvende hersenschade over. In de eerste twee tot vijf jaar ervaren kinderen vaak problemen op vijf gebieden: motoriek, leren, gedrag, epilepsie en het gezichtsvermogen.
Welke gevolgen een kind ervaart, hangt af van de plek en grootte van het infarct. Baak onderzocht ook jongeren van acht tot twintig jaar die als baby een herseninfarct hadden gehad. “We vroegen hen eerst hoe zij zelf vinden dat het met hen gaat. Op basis van die antwoorden organiseerden we een testdag om hun functioneren breder in kaart te brengen.” Uit de resultaten bleek de veerkracht van veel kinderen: “Met veel van hen gaat het heel goed. Toch gaf ruim driekwart aan uitdagingen te ervaren in het dagelijks leven, vooral bij rekenen en de executieve functies: geheugen, aandacht, plannen en organiseren.”
Op tests scoorde een op de drie beneden gemiddeld op IQ of executieve functies, en rond de 40 procent had gedragsproblemen. “Wat mij vooral opviel, is dat veel kinderen bovengemiddeld moe zijn en een lagere kwaliteit van leven ervaren. Ze presteren vaak binnen de norm, maar daarvoor lopen ze voortdurend op hun tenen. Daar moet meer aandacht voor komen.”
Er is momenteel geen standaardbehandeling voor hersenschade na een infarct. “Het idee dat je hersenen kunt helpen herstellen is vrij nieuw. Lang werd gedacht dat het brein na schade niet meer kan herstellen. Inmiddels weten we dat het kinderbrein juist een groot herstellend vermogen heeft.” Bij volwassenen kan een infarct in een taalgebied leiden tot blijvende spraakproblemen, maar baby’s kunnen zich vaak aanpassen.
In een veiligheidsstudie kregen tien pasgeborenen binnen een week na een infarct stamcellen via neusdruppels toegediend. Deze cellen volgen de alarmsignalen naar het beschadigde hersengebied, remmen de ontstekingsreactie en stimuleren de eigen hersenstamcellen om weefsel te herstellen. “Na twee jaar zagen we dat de kinderen die deze behandeling kregen, vooral motorisch beter presteerden dan niet-behandelde baby’s.” De volgende stap is een grotere studie met 162 baby’s: de helft krijgt stamcellen, de andere helft een placebo. Vervolgens wordt hun ontwikkeling langdurig gevolgd.
Baak benadrukt ook het belang van samenwerking met ouders: “We organiseren een oudermiddag rondom mijn promotie, waarbij we onderzoeksresultaten delen en ervaringen uitwisselen. Die aanpak zie je gelukkig steeds vaker terug in de zorg en in het onderzoek: samen mét in plaats van alleen vóór patiënten. Het draagt bij aan betere uitkomsten en aan de autonomie van de patiënt.”
Disclaimer: Kek Mama is geen medisch expert. Raadpleeg altijd een arts bij vragen of zorgen over de gezondheid van je kind.
Baby’s brein onthult meer dan je denkt. Je leest er hier meer over.
Bron: Het Parool
Elsemieke (31) is samen met T (33), moeder van twee zoontjes (4 en 2) en redacteur bij Kek Mama. Chaotisch, chronisch moe en heeft een brein met 46 tabbladen tegelijkertijd open. Probeert rust in de chaos te vinden, maar met drie mannen in huis is die rust ver te zoeken.
In Capelle aan den IJssel is grote ontsteltenis ontstaan na twee opeenvolgende suïcides van middelbare scholieren, waarbij de nasleep breed is vastgelegd en gedeeld door omstanders, zo meldt De Telegraaf.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Olivia, wiens zoon zonder vragen de creditcard van haar broer has gebruikt voor een online spel.
In een ouder-kindrelatie kunnen de rollen soms omgedraaid zijn, waardoor er sprake is van parentificatie. Wat is dit precies?
Prachtig babynieuws in de familie Bauer! Jan Bauer (24), zoon van zanger Frans Bauer, is voor het eerst vader geworden.
Je hoopt natuurlijk dat jouw liefdesverhaal stand blijft jouden. Maar de realiteit (en het leven met kinderen, slaaptekort en wie-de-vuilnis-buiten-zetdiscussies) is soms een stuk weerbarstiger. En als ouders uit elkaar gaan, blijft dat niet zonder gevolgen – ook niet op de lange termijn, blijkt uit nieuw onderzoek.
