Beeld: Canva
Kinderen krijgen verandert je leven. Je slaapt minder, je agenda ontploft en ineens weet je alles over snotneuzen en traktaties. Maar wist je dat het ook iets met je lichaam kan doen?
Een studie van de Universiteit van Helsinki suggereert namelijk dat zowel heel veel kinderen krijgen als helemaal geen kinderen krijgen in verband kan staan met een kortere levensduur en snellere biologische veroudering. Belangrijk: de onderzoekers benadrukken dat dit geen persoonlijk gezondheidsadvies is. Het gaat om een statistisch verband dat ze zien in grote groepen mensen, niet om een direct oorzaak-gevolg.
De verklaring zoeken wetenschappers in een theorie uit de evolutionaire biologie: de zogeheten Disposable Soma Theory. Die theorie stelt dat het lichaam zijn energie moet verdelen tussen voortplanting en het onderhouden van het lichaam. “Vanuit evolutionair biologisch perspectief hebben organismen beperkte middelen zoals tijd en energie”, zegt bioloog Mikaela Hukkanen. “Wanneer veel energie naar voortplanting gaat, blijft er minder over voor lichaamsherstel en onderhoud, wat de levensduur kan verkorten.”
Met andere woorden: als je lichaam veel energie stopt in zwangerschappen en kinderen krijgen, kan er volgens deze theorie minder energie overblijven voor herstelprocessen die veroudering tegengaan.
Voor de studie analyseerden onderzoekers gegevens van 14.836 vrouwen. Opvallend detail: het ging om tweelingen. Dat deden de wetenschappers bewust om genetische verschillen zoveel mogelijk te beperken. Bij een kleinere groep van ruim duizend deelnemers keken ze daarnaast naar biologische markers van veroudering, zoals veranderingen in het DNA die iets zeggen over hoe snel iemand biologisch ouder wordt.
De vrouwen werden vervolgens ingedeeld in zeven groepen, gebaseerd op:
De resultaten lieten een opvallend patroon zien. Statistisch gezien hadden twee groepen de ongunstigste scores:
In beide groepen zagen onderzoekers meer signalen van snellere biologische veroudering en een hoger sterfterisico.
Vrouwen die op jonge leeftijd moeder werden, leken aanvankelijk ook sneller biologisch te verouderen en een kortere levensduur te hebben. Maar toen onderzoekers rekening hielden met andere factoren, zoals alcoholgebruik en body mass index, verdween dat verschil grotendeels. Bij kinderloze vrouwen en vrouwen met veel kinderen bleef het verband wél bestaan, zelfs na die correcties.
De meest gunstige uitkomsten zagen onderzoekers bij vrouwen die:
In die groep waren de markers voor biologische veroudering en sterfterisico het laagst. Maar waarom scoorden kinderloze vrouwen ook minder gunstig? De Disposable Soma Theory verklaart eigenlijk alleen waarom veel voortplanting energie kan kosten. Waarom vrouwen zonder kinderen ook minder gunstig scoorden, blijft dus een open vraag.
Onderzoekers denken dat andere factoren een rol kunnen spelen. Bijvoorbeeld bestaande gezondheidsproblemen die zowel invloed hebben op vruchtbaarheid als op de gezondheid later in het leven.
Epigeneticus Miina Ollikainen legt uit: “Een persoon die biologisch ouder is dan zijn of haar kalenderleeftijd, heeft een groter risico om te overlijden. Onze resultaten laten zien dat keuzes in de levensloop een blijvende biologische afdruk achterlaten die al lang vóór de ouderdom meetbaar is.”
De onderzoekers benadrukken dat het belangrijk is om de resultaten voorzichtig te interpreteren. Het onderzoek toont alleen een statistisch verband, geen oorzaak-gevolgrelatie. Daarnaast spelen veel andere factoren een rol bij hoe oud iemand wordt, zoals leefstijl, gezondheid en sociale omstandigheden.
Daarom zeggen de wetenschappers ook nadrukkelijk dat vrouwen hun kinderwens niet op basis van deze studie zouden moeten aanpassen. Zoals Miina Ollikainen het samenvat: “Een individuele vrouw moet haar persoonlijke wensen of plannen rondom kinderen niet aanpassen op basis van deze resultaten.”
Iemand die bewust kinderloos is? Daphne Bunskoek. Je leest hier waarom.
Bron: Universiteit van Helsinki
Sommige gezinnen passen niet in een standaardplaatje en dat hoeft ook niet. De familie Blom is daar een goed voorbeeld van: met acht kinderen is het huis zelden stil, maar wel altijd vol leven.
Na een periode van plannen, schuiven en geduld is het moment daar voor Vinenzo Wildeman: hij staat op het punt om zijn ouderlijk huis te verlaten. Een mijlpaal waar het gezin al een tijd naartoe leefde en die nu eindelijk concreet wordt.
Josine (43) is opvoedcoach en woont met haar man en twee dochters (9 en 11) in New York. Met haar oudertrainingen begeleidt ze ouders die met hun gezin in het buitenland wonen of van plan zijn die stap te maken. In haar columns schrijft ze eerlijk over de uitdagingen waar zijzelf en andere expatgezinnen tegenaan […]
We vroegen jullie op Instagram wat jullie van het tropenrooster vinden. En of jullie een mening hebben!
Als moeder ben je jarenlang druk met opvoeden. Luiers verschonen, boterhammen smeren, ruzies sussen, grenzen stellen en ondertussen hopen dat je iets goed doet en je later een hechte band hebt met je kind.
De opvoeding van Xess doet Yolanthe alleen, maar het contact met zijn vader, voormalig voetbalprof Wesley Sneijder, is wel heel goed. Wij spraken haar.
