Sommige dingen die kinderen zeggen kunnen ouders even laten schrikken. Een ontkennend hoofdje boven een omgevallen beker, of een stellig “ik was het niet” terwijl de sporen het tegendeel bewijzen.
Lees verder onder de advertentie
Toch blijkt uit psychologisch onderzoek dat dat gedrag veel minder problematisch is dan het op het eerste gezicht lijkt.
Een hoogbegaafd kind?
Volgens onderzoek van Kang Lee, hoogleraar Psychologie, beginnen kinderen al verrassend vroeg met liegen. Rond de leeftijd van twee jaar doet ongeveer 30 procent dat al, op drie jaar ligt dat rond de helft en bij vier jaar zelfs rond de 80 procent. Dat klinkt misschien heftig, maar onderzoekers benadrukken juist dat dit gedrag bij de ontwikkeling hoort. Liegen is in die zin geen teken van slechte intenties, maar van groeiende cognitieve vaardigheden.
Lees verder onder de advertentie
Het kinderbrein
Om te kunnen liegen moet een kind namelijk twee belangrijke dingen kunnen: begrijpen dat iemand anders iets anders weet dan jijzelf en gedrag bewust kunnen sturen. Met andere woorden: je moet kunnen inschatten wat de ander denkt én jezelf onder controle hebben om dat geloofwaardig over te brengen.
Lees verder onder de advertentie
Mind-reading
Dat wordt in de psychologie vaak beschreven als het vermogen tot mind-reading en zelfbeheersing. Kinderen die zich daarin sneller ontwikkelen, blijken ook eerder in staat om ingewikkeldere leugens te vertellen. In onderzoek wordt dat regelmatig gekoppeld aan creatief denken en cognitieve ontwikkeling.
Tegelijk is het belangrijk om het niet te groot te maken. In de vroege kinderjaren lopen fantasie en werkelijkheid nog vaak door elkaar. Doen alsof je iemand anders bent of een verhaal verzinnen hoort net zo goed bij spelen als bij liegen. Kinderen testen in die fase vooral grenzen en reacties. “Wat gebeurt er als ik dit zeg? Wat gelooft mijn ouder wel of niet?” Het draait daarbij minder om misleiding en meer om leren hoe sociale interactie werkt.
Lees verder onder de advertentie
Een stap in de ontwikkeling
Opvallend genoeg wordt in de ontwikkelingspsychologie benadrukt dat dit soort gedrag zelfs een normale stap is in het opbouwen van een moreel besef. Niet omdat liegen wordt aangemoedigd, maar omdat kinderen via die experimenten leren wat waarheid betekent en wat de gevolgen van hun woorden kunnen zijn.
Lees verder onder de advertentie
Benieuwd naar 5 andere onverwachte tekenen van hoogbegaafdheid bij kindere? Je leest het hier.
Als Vince samen met zijn vriendje Owen besluit een cake te bakken, vindt moeder Tessa het een geweldig idee. De jongens willen alles helemaal zelf doen en Tessa laat ze hun gang gaan. Maar wanneer de cake eindelijk klaar is, blijkt er tijdens het bakken iets behoorlijk mis te zijn gegaan.
Milou heeft een drukke baan, twee pubers en een agenda die eigenlijk altijd overvol is. Toch verwacht haar broer Thijs dat ze wel even op zijn hond past als hij op vakantie gaat. Wanneer ze voor het eerst nee zegt, reageert hij woedend.
Wendy (38) vond het hartstikke lief dat haar dochter Joy (12) haar oma mee uit lunchen vroeg. Zeker omdat haar schoonmoeder regelmatig klaagt dat ze zich eenzaam voelt. Maar toen Joy thuiskwam en vertelde hoe de lunch was verlopen, wist Wendy niet wat ze hoorde.
Gezinsuitbreiding hoeft niet altijd te betekenen dat er rompertjes, luiers en nachtvoedingen aan te pas komen. Bij Simon Keizer en zijn vrouw AnneMarie is namelijk een schattige puppy komen wonen.
Een gezin met één kind kan helemaal compleet voelen, maar soms blijft er voor Monique Hansler (65) toch een verlangen naar meer. Samen met haar partner Peter kreeg ze zoon Mike (33), maar ze had graag nog een tweede kind gekregen.