Elke moeder kent het wel: een kind dat net voor wat meer drama zorgt in de familie, weerstand geeft, grenzen opzoekt en altijd het laatste woord heeft wat vaak tot ruzies of problemen leidt.
Lees verder onder de advertentie
Vaak schrijven we dit gedrag toe aan een sterke persoonlijkheid, maar onderzoekers zagen een duidelijk patroon.
Onderzoek
Onderzoek van MIT en econoom Joseph Doyle laat zien dat tweedgeboren kinderen, vooral zonen, het meest geneigd zijn tot dit soort gedragsproblemen. Doyle onderzocht families in Florida en Denemarken en ontdekte dat tweede kinderen niet alleen binnen hun familie vaak moeilijk zijn, maar ook daarbuiten. Ondanks grote verschillen in omgeving hadden tweedgeboren zonen 20-40 procent meer kans op gedragsproblemen op school, moesten vaker worden gestraft en kwamen vaker in aanraking met het rechtssysteem.
Lees verder onder de advertentie
Ouderlijke tijd en aandacht
De verklaring ligt volgens de onderzoekers in de aandacht van ouders. Eerstgeborenen krijgen tussen hun tweede en vierde levensjaar meer ouderlijke tijd en aandacht. De komst van een tweede kind betekent dat de investeringen in het eerste kind verlengd worden, maar het tweede kind krijgt relatief minder aandacht. Volgens psycholoog Alfred Adler hebben middelste kinderen vaak moeite zich aan te passen omdat ze ‘geklemd’ zitten tussen een overpresterend eerstgeborene en een verwend jongste kind. Studies tonen aan dat middelste kinderen vaker problematisch gedrag vertonen: ze zijn 33 procent meer geneigd tot problemen dan eerstgeborenen, terwijl jongste kinderen 20 procent meer kans hebben dan eerstgeborenen.
Persoonlijke ervaringen bevestigen dit vaak: het oudste kind wordt vaak als voorbeeldig gezien en krijgt verantwoordelijkheid, terwijl jongere kinderen meer ruimte hebben om regels te omzeilen. Zo kan het oudste kind zich bezighouden met huiselijke verantwoordelijkheden of schooltaken, terwijl het jongere kind makkelijker rebelleren en avontuurlijk gedrag vertonen. Dit patroon verklaart deels waarom tweede of middelste kinderen vaak als de ‘drama-makers’ in families worden gezien, en waarom hun gedrag soms uitdagend en ongecontroleerd lijkt, zowel thuis als in bredere sociale contexten.
Een bakfiets aanschaffen is één ding. Er vervolgens ook nog mee op vakantie gaan met twee jonge kinderen vraagt om een flinke dosis vertrouwen. Frederique deed het. En kwam verrassend enthousiast terug.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Ellen (37) is getrouwd met Arend (39) en moeder van Sanne (9) en Keesje (7). Haar man heeft zich een paar jaar geleden laten verleiden om in de crypto’s te stappen, maar dat heeft nog niet het gewenste resultaat opgeleverd.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Wendy,
Niet ieder kind bloeit op tijdens schoolexamens. Waar sommige leerlingen maanden van tevoren samenvattingen maken en oefentoetsen plannen, vertrouwen anderen er liever op dat het allemaal wel op zijn pootjes terechtkomt. Volgens astrologieliefhebbers zijn er een paar sterrenbeelden die nét wat vaker bekendstaan om hun lastminuteaanpak, concentratieproblemen of dramatische stressmomenten tijdens de examenperiode.
Iedere ouder kent het strijdtoneel aan tafel wel. Jij zet met goede moed een bord vol groenten neer, je kind kijkt ernaar alsof je spruitjes met motorolie serveert en binnen drie seconden begint het onderhandelen.