Gratis onderwijs? Nee hoor. Want hoewel je in Nederland geen lesgeld betaalt voor de basisschool en de middelbare school, weten ouders wel beter. En vooral op de middelbare school loopt dat flink in de papieren.
Lees verder onder de advertentie
Ouders van schoolgaande kinderen weten als geen ander: een nieuw schooljaar betekent óók een boodschappenlijst vol schriften, gymspullen, agenda’s, een rekenmachine en – als je pech hebt – een laptop. En dan hebben we het nog niet eens over schoolreisjes gehad.
Uit de meest recente Schoolkostenmonitor van het ministerie van Onderwijs blijkt hoeveel ouders gemiddeld kwijt zijn aan een schoolgaand kind. Spoiler: vooral op de middelbare school kan het bedrag behoorlijk oplopen.
Basisschool gratis? Nou, niet helemaal
Om te beginnen met de basisschool. Daar betaal je geen lesgeld voor, maar meer dan negen op de tien scholen vragen wel om een vrijwillige ouderbijdrage. Daarmee worden bijvoorbeeld schoolreisjes, sportdagen en andere extra activiteiten betaald.
En vrijwillig betekent ook écht vrijwillig: betaal je de bijdrage niet, dan mag je kind niet worden uitgesloten van activiteiten die door de school worden georganiseerd.
Volgens de Schoolkostenmonitor over schooljaar 2024/2025 vroegen basisscholen gemiddeld 57 euro aan vrijwillige bijdragen. Maar vraag je het aan ouders zelf, dan ligt het bedrag een stuk hoger. Zij rapporteerden gemiddeld 207 euro aan schoolkosten.
Basisschool 2024/2025
Bedrag
Lesgeld
€0
Gemiddelde vrijwillige bijdrage gevraagd door scholen
€57
Gemiddelde uitgaven volgens ouders
€207
Bron: Schoolkostenmonitor 2024/2025
Dat verschil zit ’m onder meer in alle spullen die ouders zelf aanschaffen. Denk aan een agenda, schoolspullen en andere benodigdheden die gedurende het jaar ongemerkt in je winkelmandje verdwijnen.
Op de middelbare school gaat de portemonnee verder open
Dan de middelbare school. Ook daar hoeven ouders geen lesgeld te betalen en worden schoolboeken door de overheid bekostigd. Maar daarmee ben je er natuurlijk nog niet.
Schriften, pennen, een geodriehoek die binnen drie weken spoorloos verdwenen is, gymkleding, woordenboeken, een rekenmachine en soms een laptop: tel het allemaal bij elkaar op en je komt op een behoorlijk bedrag uit.
Opvallend is dat de kosten per onderwijsniveau flink verschillen.
Niveau
Kosten volgens school
Kosten volgens ouders
Praktijkonderwijs
€125
€528
Vmbo
€156
€884
Havo
€421
€955
Vwo
€499
€1.030
Brugjaar
n.b.
€840
Bron: Schoolkostenmonitor 2024/2025
Vwo kost ouders gemiddeld ruim 1000 euro per jaar
Vooral het verschil tussen praktijkonderwijs en vwo springt eruit. Ouders van een kind op het praktijkonderwijs rapporteerden gemiddeld 528 euro aan jaarlijkse kosten. Bij vwo-leerlingen is dat 1.030 euro: bijna het dubbele.
Kijk je naar de bedragen die scholen zelf rapporteren, dan is het verschil nog groter. Praktijkscholen brengen gemiddeld 125 euro aan kosten in rekening, tegenover 499 euro op het vwo.
Dat betekent overigens niet automatisch dat een vwo-leerling ieder jaar met een gouden geodriehoek en businessclass naar de Ardennen vertrekt. Een deel van het verschil heeft te maken met de duur van de opleiding. Vmbo duurt vier jaar, terwijl vwo-leerlingen zes jaar op de middelbare school zitten. Juist in de hogere leerjaren vinden vaak de duurdere activiteiten en reizen plaats.
Lees verder onder de advertentie
Schoolkosten zijn dus meer dan alleen de ouderbijdrage
De bedragen laten vooral zien dat ‘gratis onderwijs’ voor ouders niet betekent dat een schooljaar niets kost. Naast eventuele vrijwillige bijdragen zijn er genoeg spullen en activiteiten waarvoor je gedurende het jaar alsnog je portemonnee trekt.
En met meerdere schoolgaande kinderen thuis? Dan is het misschien verstandig om die ene nog prima werkende geodriehoek vooral níét weg te gooien.
Dit zijn 4 geldlessen van boomers waar jongere generaties nog steeds iets van kunnen leren. Je vindt ze hier.
Annick Velthuis, bekend van Over Mijn Lijk, gaat door een moeilijke periode. Kort nadat zij en Roy bekendmaakten uit elkaar te zijn, laat ze weten voorlopig een stap terug te doen. Niet alleen de breuk, maar ook de reacties van buitenaf hebben hun tol geëist. ‘Ik ben even klaar met vechten, met sterk zijn en […]
Gezinsuitbreiding bij Bo Wilkes. De Echte Gooische Moeder heeft er naar eigen zeggen een ‘baby boy’ bij en stelt het nieuwste lid van haar gezin vol trots voor op Instagram.
Naomi (31) doet communicatie bij een gemeente en is getrouwd met Youp (34). Samen zijn ze de trotse, soms oververmoeide ouders van tweeling Ties en Evi (4). Verwacht in deze column geen opvoedadviezen, maar wel veel liefde, chaos en herkenbare kleuterperikelen uit het leven van een tweelingmoeder. Je kunt haar ook volgen op Instagram.
Opa en oma die iedere woensdag klaarstaan, de kinderen uit school halen en ook nog inspringen als er eentje ziek is: voor veel gezinnen is het goud waard. Maar al dat oppassen heeft ook een keerzijde. Steeds meer grootouders raken uitgeput.
Marloes werkt inmiddels zo’n twintig jaar in het onderwijs. Toen haar dochter Femke (6) net op school zat, koos ze er bewust voor om haar kinderen niet op haar eigen school te laten zitten. Ze wilde werk en privé gescheiden houden. Toch stond ze op een dag ineens voor de klas van haar eigen dochter. […]
Een gezellig eerste bezoekje aan de kinderboerderij met haar zoontje Thijmen liep voor Charlotte nét even anders dan gepland. Eén nieuwsgierige dreumes, een stel groene regenlaarsjes en een iets te enthousiaste geit bleken namelijk geen geweldige combinatie. En alsof een kind onder de modder nog niet onhandig genoeg was, stond er daarna ook nog een […]