Gratis onderwijs? Nee hoor. Want hoewel je in Nederland geen lesgeld betaalt voor de basisschool en de middelbare school, weten ouders wel beter. En vooral op de middelbare school loopt dat flink in de papieren.
Lees verder onder de advertentie
Ouders van schoolgaande kinderen weten als geen ander: een nieuw schooljaar betekent óók een boodschappenlijst vol schriften, gymspullen, agenda’s, een rekenmachine en – als je pech hebt – een laptop. En dan hebben we het nog niet eens over schoolreisjes gehad.
Uit de meest recente Schoolkostenmonitor van het ministerie van Onderwijs blijkt hoeveel ouders gemiddeld kwijt zijn aan een schoolgaand kind. Spoiler: vooral op de middelbare school kan het bedrag behoorlijk oplopen.
Basisschool gratis? Nou, niet helemaal
Om te beginnen met de basisschool. Daar betaal je geen lesgeld voor, maar meer dan negen op de tien scholen vragen wel om een vrijwillige ouderbijdrage. Daarmee worden bijvoorbeeld schoolreisjes, sportdagen en andere extra activiteiten betaald.
En vrijwillig betekent ook écht vrijwillig: betaal je de bijdrage niet, dan mag je kind niet worden uitgesloten van activiteiten die door de school worden georganiseerd.
Volgens de Schoolkostenmonitor over schooljaar 2024/2025 vroegen basisscholen gemiddeld 57 euro aan vrijwillige bijdragen. Maar vraag je het aan ouders zelf, dan ligt het bedrag een stuk hoger. Zij rapporteerden gemiddeld 207 euro aan schoolkosten.
Basisschool 2024/2025
Bedrag
Lesgeld
€0
Gemiddelde vrijwillige bijdrage gevraagd door scholen
€57
Gemiddelde uitgaven volgens ouders
€207
Bron: Schoolkostenmonitor 2024/2025
Dat verschil zit ’m onder meer in alle spullen die ouders zelf aanschaffen. Denk aan een agenda, schoolspullen en andere benodigdheden die gedurende het jaar ongemerkt in je winkelmandje verdwijnen.
Op de middelbare school gaat de portemonnee verder open
Dan de middelbare school. Ook daar hoeven ouders geen lesgeld te betalen en worden schoolboeken door de overheid bekostigd. Maar daarmee ben je er natuurlijk nog niet.
Schriften, pennen, een geodriehoek die binnen drie weken spoorloos verdwenen is, gymkleding, woordenboeken, een rekenmachine en soms een laptop: tel het allemaal bij elkaar op en je komt op een behoorlijk bedrag uit.
Opvallend is dat de kosten per onderwijsniveau flink verschillen.
Niveau
Kosten volgens school
Kosten volgens ouders
Praktijkonderwijs
€125
€528
Vmbo
€156
€884
Havo
€421
€955
Vwo
€499
€1.030
Brugjaar
n.b.
€840
Bron: Schoolkostenmonitor 2024/2025
Vwo kost ouders gemiddeld ruim 1000 euro per jaar
Vooral het verschil tussen praktijkonderwijs en vwo springt eruit. Ouders van een kind op het praktijkonderwijs rapporteerden gemiddeld 528 euro aan jaarlijkse kosten. Bij vwo-leerlingen is dat 1.030 euro: bijna het dubbele.
Kijk je naar de bedragen die scholen zelf rapporteren, dan is het verschil nog groter. Praktijkscholen brengen gemiddeld 125 euro aan kosten in rekening, tegenover 499 euro op het vwo.
Dat betekent overigens niet automatisch dat een vwo-leerling ieder jaar met een gouden geodriehoek en businessclass naar de Ardennen vertrekt. Een deel van het verschil heeft te maken met de duur van de opleiding. Vmbo duurt vier jaar, terwijl vwo-leerlingen zes jaar op de middelbare school zitten. Juist in de hogere leerjaren vinden vaak de duurdere activiteiten en reizen plaats.
Lees verder onder de advertentie
Schoolkosten zijn dus meer dan alleen de ouderbijdrage
De bedragen laten vooral zien dat ‘gratis onderwijs’ voor ouders niet betekent dat een schooljaar niets kost. Naast eventuele vrijwillige bijdragen zijn er genoeg spullen en activiteiten waarvoor je gedurende het jaar alsnog je portemonnee trekt.
En met meerdere schoolgaande kinderen thuis? Dan is het misschien verstandig om die ene nog prima werkende geodriehoek vooral níét weg te gooien.
Dit zijn 4 geldlessen van boomers waar jongere generaties nog steeds iets van kunnen leren. Je vindt ze hier.
Achter iedere moeder schuilt óók gewoon een vrouw. In Rollebollen delen moeders hun meest persoonlijke verhalen over seks, verlangen, liefde en alles wat zich afspeelt als de slaapkamerdeur dichtgaat. Deze week Karin, die er door een ontzettend ongemakkelijke situatie achter kwamen dat de wandjes van de hotelkamer wel erg dun bleken.
Wat komt erin? Wat gaat eruit? En blijft er nog iets over? In Banksaldo delen ouders hun maandelijkse inkomsten en uitgaven. Want laten we eerlijk zijn: zijn we niet allemaal een beetje benieuwd hoe anderen het doen? Deze week het banksaldo van Noor (34), samen met Jens (36), moeder van Liv (4) en Sam (1,5).
Voor ouders is het zo’n moment waarop je hart een klein sprongetje maakt én je je afvraagt waar de tijd gebleven is. Ook bij de familie Cudogham uit Een huis vol is het zover: Twiggy laat de basisschool achter zich en begint aan een heel nieuw avontuur op de middelbare school.
Soms pakken bepaalde keuzes bijzonder ongunstig uit. Bij Sandra pakte een ritje naar het tuincentrum wel érg duur uit, nadat ze een boete kreeg van bijna 300 euro.
Een pretecho is een bijzonder moment voor aanstaande ouders. Zeker als ze op dat moment ontdekken of ze een jongen of meisje verwachten. Toen Carmen (34) aan haar schoonmoeder vertelde dat ze weer oma zou worden van een kleindochter, had ze deze reactie nooit verwacht.
Even opletten als je de afgelopen maanden in Frankrijk condooms hebt gekocht. Zo’n 300.000 exemplaren zijn mogelijk niet veilig en worden teruggeroepen.