Televisie met je kind: ontspannen schermtijd zonder schuldgevoel

Redactie Kek Mama

20 januari, 2026 - 13:13

Leestijd: 7 minuten

Toch hangt er vaak een waas van schuldgevoel rond schermtijd. Alsof een goede ouder elk kwartier beeldscherm moet compenseren met knutselprojecten, educatieve spelletjes en boswandelingen. Terwijl televisie, zeker als je samen kijkt en bewust kiest wat er opstaat, juist veel kan brengen: ontspanning, gespreksstof en soms zelfs een klein opvoedmomentje tussendoor.

Waarom samen tv kijken zo fijn kan zijn

Veel moeders herkennen dat ze een serie of programma kiezen dat ze zelf óók leuk vinden. Niet opnieuw dezelfde tekenfilm, maar een familieshow, een talentenjacht of een luchtige talkshow aan het begin van de avond. Als je kind wat ouder is kan een avondje RTL 4 kijken daarmee een gezellig vast ritueel worden, net als vroeger met jouw eigen ouders.

Zo maak je van tv-kijken een gezellig gezinsritueel

Televisie hoeft geen losse activiteit te zijn die “er maar een beetje is”. Door er een klein ritueel van te maken, krijgt het geborgenheid en duidelijkheid. Kinderen weten waar ze aan toe zijn en jij hoeft niet iedere dag opnieuw het schermtijd-debat te voeren.

Kies vaste momenten

Voor veel gezinnen werkt het prettig om een paar vaste tv-momenten te hebben. Bijvoorbeeld: na het eten een half uur iets kijken samen, of op vrijdagavond een familiefilm met popcorn. Zo voorkom je eindeloze discussies over “mag ik nog één aflevering?” omdat het kader helder is. Vaste tijden geven ook jou ruimte om te plannen: je weet dat je op dat moment even kunt zitten, knuffelen of simpelweg niets hoeft.

Kijk zo vaak mogelijk samen

Alleen kijken is soms lekker praktisch, bijvoorbeeld als jij nog aan het koken bent en je peuter al hongerig en moe op de dag is. Maar als het even kan, is samen kijken waardevoller. Je ziet wat je kind interessant of spannend vindt en kunt tussendoor vragen stellen. “Wat zou jij doen als jij daar stond?” of “Vind jij dit eerlijk?” Kinderen laten vaak verrassend veel van zichzelf zien terwijl ze naar een programma kijken.

Maak er een klein evenement van

Een dekentje op de bank, een beker warme chocolademelk, misschien een licht gedimd. Door het een beetje speciaal te maken, hoef je niet de hele week door losse schermpjes in te zetten. Eén echt fijne avond voelt voor kinderen vaak rijker dan vijf vluchtige momenten tussendoor. En jij merkt dat je er zelf ook meer van geniet als je het niet als “noodoplossing” ziet, maar als bewust gekozen samen-tijd.

Grenzen stellen zonder strijd

De meeste discussies over schermtijd gaan niet over wát er gekeken wordt, maar over hóe lang. Net toen jij dacht dat het helder was (“Nog één aflevering en dan uit”), kwam er toch die scène, die cliffhanger, dat smeekbede-gezicht. Grenzen stellen zonder dat het iedere keer in drama uitmondt, is misschien wel het lastigste onderdeel van tv en kinderen.

Wees voorspelbaar en consequent

Kinderen voelen haarfijn aan wanneer er onderhandelingsruimte is. Als “nog vijf minuutjes” structureel “nog twintig minuutjes” betekent, dan wordt elke uitknop een strijd. Helpt: van tevoren aankondigen hoe lang er gekeken wordt en daarbij blijven, ook als het even protest oplevert. Zeg bijvoorbeeld: “Nog één aflevering, dan gaat de tv uit en lezen we een verhaaltje.” Houd je daarna aan dat verhaaltje, zodat er ook echt íets leuks komt na het scherm.

Gebruik hulpmiddelen

Een kookwekker, zandloper of kinderhorloge kan een deel van de discussie bij jou weghalen. De wekker is “de strenge”, niet jij. Ook veel smart-tv’s en apps hebben timers. Spreek samen af: als de bel gaat, gaat de tv uit. Kinderen die graag meebeslissen kun je laten kiezen: “Wil je twee korte afleveringen of één lange film?” De totale tijd is dan hetzelfde, maar zij ervaren ruimte om mee te denken.

Let op gedrag, niet alleen op minuten

Soms merk je dat je kind na relatief weinig kijktijd al prikkelbaar is, moeilijk kan stoppen of slechter slaapt. Een andere keer gaat het juist heel soepel. Kijk daarom niet alleen naar vaste aantallen minuten, maar ook naar het effect. Wordt je kind druk of dromerig van bepaalde programma’s, kies dan samen iets rustigers of plan de drukkere shows eerder op de dag.

Televisie als gesprekstarter over grote én kleine onderwerpen

Veel ouders merken dat hun kind tijdens een programma opeens dingen durft te zeggen die anders lastig uit te spreken zijn. Een onzeker tienermeisje dat zich herkent in iemand op tv die gepest wordt, een kleuter die vragen stelt over scheiden omdat er in een serie een nieuw gezin wordt gevormd. Televisie kan zo een veilige brug slaan naar onderwerpen die in het echte leven nog wat spannend voelen.

Stel open, nieuwsgierige vragen

Je hoeft heus niet overal een opvoedles van te maken, maar een paar simpele vragen doen vaak al veel. “Hoe denk jij dat dit afloopt?”, “Vind jij dat zij gelijk heeft?”, “Zou jij dat ook durven?” Daarmee leer je je kind om na te denken over gedrag, keuzes en gevoelens, zonder dat het als een les voelt. Je leert elkaar eigenlijk beter kennen via het scherm.

Let op wat je zelf hardop zegt

Kinderen luisteren meer mee dan je denkt. Als jij tijdens een talentenjacht steeds opmerkingen maakt over uiterlijk of kilo’s, pikken ze die makkelijk op. Probeer vooral gedrag, inzet en vriendelijkheid te benoemen. Dat betekent niet dat je niets kritisch mag zeggen, maar wees je bewust van de boodschap die eronder zit.
Voor sommige gezinnen werkt het fijn om een paar programma’s te hebben die echt “van jullie” zijn. Een favoriete quiz, een vaste dramaserie of een feelgoodprogramma op een vaste avond. Ook streamingdiensten en platforms als Canal+ worden dan soms bijna onderdeel van het familieverhaal: “Weet je nog, die ene aflevering dat we allemaal moesten huilen van het lachen?”

Balans tussen scherm en de rest van het leven

Schermtijd gaat zelden alleen over een tv. Er zijn tablets, telefoons, spelcomputers en laptops. Het helpt om niet ieder apparaat los te zien, maar te kijken naar het totaalplaatje. Hoeveel tijd blijft er over voor buitenspelen, hobby’s, huiswerk, niksen en gewoon vervelen? Als die basis goed zit, hoeft televisie helemaal geen grote boosdoener te zijn.

Durf af te wisselen met ‘niks’

Een kind dat zich verveelt grijpt snel naar een scherm. Dat is logisch, want er is altijd wel iets leuks te vinden. Toch gebeurt er iets moois als je soms even door de verveeling heen gaat. Dan komen de gekste ideeën: hutten bouwen in de woonkamer, toneelstukjes, tekeningen, zelfbedachte spelletjes. Dat hoeft niet elke dag groots te zijn, maar door niet áltijd de tv aan te zetten, geef je ruimte aan die creativiteit.

Wees mild voor jezelf

Geen enkel gezin leeft volgens perfecte schermregels. Er zijn drukke werkdagen, slapeloze nachten, zieke kinderen, huilbuien aan het einde van de middag. Op zulke momenten is het logisch dat de tv weleens extra lang aan staat. Je bent geen slechte ouder als je die speling soms gebruikt. Wat telt, is het geheel over weken en maanden, niet die ene chaotische dinsdagmiddag.

Als jij met een gerust hart naast je kind op de bank kunt ploffen, wetend dat jullie in grote lijnen een fijne balans hebben, dan doet zo’n scherm precies wat het mag doen: een beetje lucht in de dag brengen. En dat is voor veel moeders misschien wel het grootste cadeau dat televisie kan geven.