Getty
Dat onze kinderen opgroeien tot fatsoenlijke volwassenen met een stel goede normen en waarden, dat willen we natuurlijk allemaal. Maar hoe doe je dat, het opvoeden van goedzakjes? Door zelf het goede voorbeeld te geven, natuurlijk.
Volg deze 10 geboden en dan komt het helemaal goed.
1. Gij zult fouten toegeven en sorry zeggen
Ook jij maakt fouten. En dat komt, mocht je het nog niet weten, omdat je een mens bent. We snappen heus dat dit als een totale shock voor je kan komen, want het kan zomaar voelen alsof je al jaren als robot fungeert. Dit komt omdat bepaalde gezinsleden van je verwachten dat je een onmogelijke hoeveelheid taken uitvoert. Terwijl je dat doet, roepen ze gerust nog tien keer ‘mama’ om je er nog wat taken bij te geven. En het krankzinnige is: het lukt je nog ook. Maar goed, je bént dus geen robot, en daarom gaat er soms iets mis. Misschien schreeuw je weleens met nét iets teveel decibellen nét iets te onaardige woorden naar die kleine slavendrijvertjes van je. Dat hebben ze nou ook weer niet verdiend (eigenlijk wel, maar we proberen hier de inner goedzak in ons allen naar boven te halen, dus we zeggen van niet).
Het goede voorbeeld: adem in, adem uit en spreek de woorden: sorry, mama had het niet zo bedoeld. Op een dag duwt je kind een ander joch van de schommel en zegt-ie helemaal uit zichzelf: sorry, ik had het niet zo bedoeld. En dan weet je: opvoeding geslaagd.
2. Gij zult niet roddelen waar kleine oortjes bij zijn
Natuurlijk wil je dat je kind vriendelijk is tegen zijn medemens. En dat hij later zegt: goh, mijn vriendelijke karakter, dat heb ik nou écht van mijn moeder. Zorg er daarom voor dat je niet te pas en te onpas met de buurvrouw van nummer 3 roddelt over het verschrikkelijk asociale gedrag en het ordinaire smoelwerk van de buurvrouw van nummer 5. Ja ja, het is een doodzonde dat ze de groene bak altijd te lang aan de straatkant laat staan en continu dubbel parkeert. En dat ze maar drie tanden in haar mond heeft, helpt ook niet mee. Maar zijn er kleine oortjes bij? Houd je klaagzang dan even voor je, Taylor Zift. Voor je het weet denkt-ie dat het normaal is om de hele tijd lelijke dingen over anderen te zeggen, en dat heb jij dan mooi op je geweten.
Het goede voorbeeld: helemaal niet meer roddelen is hier natuurlijk het juiste antwoord, maar zoals ze in het Engels zeggen ‘you can’t teach an old dog new tricks’. Wat zich in deze context laat vertalen als: je kunt een oude roddeltante niet leren om nooit meer te roddelen. Maar wat ze in het Engels ook zo mooi zeggen: there’s a time and place for everything. Roddel dus maar lekker als je kind op school is.
3. Gij zult praten over gevoel
Roddel niet waar je kind bij is, maar praat wel over je gevoel in het bijzijn van je kroost. Je kwetsbaar opstellen, vertellen dat je ook weleens verdrietig bent en uitleggen waarom, als dat het geval is: allemaal doen! Waarom? Zodat je kids dat gedrag overnemen en ook over hun gevoel leren praten. Want kinderen die hun emoties opkroppen, hebben een grotere kans om later hele norse volwassenen te worden. Voor je het weet heb je een boze schoondochter aan de telefoon ‘want er valt niet met ‘m te praten, omdat-ie dat van huis uit nooit heeft geleerd’ en gaan de rekeningen van de relatietherapie naar jou!
Het goede voorbeeld: verstop je tranen niet voor je kinderen en leg uit dat iedereen weleens verdrietig is en dat het goed is om er dan samen over te praten. Maar sla niet door en zeg geen dingen als: mama moet even heel hard huilen, want mama voelt zich even helemaal niet gezien door je vader, want mama doet hier altijd alles helemaal alleen en mama wordt op haar werk ook al als een stuk stront behandeld, want Gerda van finance strijkt altijd met de eer van mama’s werk. Daar hebben ze namelijk helemaal niks aan.
4. Gij zult goed zijn voor het milieu
Onderdeel van het zijn van een goedzakje is natuurlijk ook dat je kind leert om een beetje goed om te gaan met de planeet. Nu is kinderen baren in principe niet heel goed voor het milieu, dus met het feit dat je hem verwekt heb, sta je al met 1-0 achter. Dan produceren kinderen ook nog een achterlijke hoeveelheid afval in de eerste paar jaren van hun leven (iets met poepluiers) en danken ze ook nog eens een enorme hoeveelheid etenswaren af (iets met kieskeurigheid). Het minste wat hij kan doen tijdens de rest van zijn leven is een beetje afval scheiden, niet achterlijk lang douchen en ook niet exorbitant vaak in het vliegtuig stappen.
Het goede voorbeeld: zelf een beetje afval scheiden, niet achterlijk lang douchen en ook niet exorbitant vaak in het vliegtuig stappen. Goed voorgaan doet goed volgen.
5. Gij zult vriendelijk zijn tegen personeel
En eigenlijk de gehele medemens. Maar ook zéker tegen personeel. In het volwassen leven kun je de goedzakjes en de rotzakjes vaak goed uit elkaar halen door te kijken hoe ze zich tegenover personeelsleden gedragen. Rotzakjes kijken op ze neer en doen verwaand, goedzakjes zijn vriendelijk en bedanken genereus. Ook hier geldt: goed voorgaan doet goed volgen. Dus óók als die kauwgom kauwende caissière het bloed onder je nagels vandaan haalt met haar chagrijnige voorkomen: be kind, want er kijkt een koter mee.
Het goede voorbeeld: simpel, wees aardig. Tegen de hele godganse goegemeenschap. O, en als de tijd rijp is: laat je kind zelf vakkenvullen of een krantenwijk lopen. Leer ‘m dat geen enkele baan te min is.
6. Gij zult body positivity uitstralen
Het laatste wat je wil is dat je kind zich slecht voelt over hoe z’n lijf eruit ziet. Maar echt het állerlaatste wat je wil is dat je kind zich slecht voelt over hoe z’n lijf eruit ziet, omdat-ie dat van jou heeft geleerd! Liever je leer ‘m alles over body positivity: ieder lijf is mooi. Dat begint met niks lelijks zeggen over je eigen lijf. Zeg maar tegen je kind dat jouw buik fantastisch is, omdat het hem gemaakt heeft. Ook als het eruit ziet alsof je een blik Danerolles opent, wanneer je de knoop van je broek open maakt.
Het goede voorbeeld: baal je van je gewicht, die dikke puist, die driedubbele onderkin of van je scheve tenen? Baal dan lekker in stilte. Misschien ben jij vroeger opgegroeid met een moeder die van zichzelf geen koekje bij de thee mocht en heb je daar een heel spectrum aan complexen aan overgehouden, maar wees zelf die moeder niet. Wees die moeder die blij is met haar lijf om wat het kan en die dat met trots aan haar kinderen laat zien. Zo leren ze dat ieder lijf er mag zijn, ook dat van henzelf.
7. Gij zult zich zeer volwassen gedragen in conflictsituaties
Ben je bij je schoonouders op visite, breekt de pleuris weer eens uit, omdat je schoonvader zich zo nodig moet uitlaten over allerhande wereldproblematiek. Of omdat-ie weer een opmerking maakt over het feit dat je geen vlees eet/geen koemelk drinkt/geen soja mag/op een broodje poep-dieet zit. En dan kun jij je dus niet inhouden. Het vingertje gaat in de lucht, er komt een hoop woordenkots omhoog en voor je het weet zit je weer met je gezin in de auto terug naar huis. Geeft het je veel voldoening om die vervelende vent eens even goed op zijn plek te zetten? Ja. Geef je hiermee het goede voorbeeld aan het nageslacht? Nee.
Het goede voorbeeld: het vermijden van conflictsituaties is onmogelijk. Je komt in het leven nu eenmaal geregeld vervelende figuren tegen en soms zitten ze zelfs naast je schoonmoeder op de bank. Of wonen ze naast je. Of hebben ze een kind gebaard dat zo nodig de bff van jouw kind moest worden. En dan moet je ermee dealen. Op een volwassen manier dealen met een conflict waar je kind bij is, betekent heus niet dat je alleen maar braaf mag knikken en zwijgen. Wat het wel betekent is: niet bekvechten, niet schelden, niet dreigen, niet schreeuwen en al helemaal niet meppen.
8. Gij zult behulpzaamheid aanleren
De ultieme goedzak helpt de medemens. Dat goedzakje van jou wordt natuurlijk niet zomaar een weldoener. Dus hup, moeder Teresa, kom met je gat van die bank af. Door een vrouw die alleen maar chips ligt te kanen en doorligplekken ligt te kweken, voelde nog nooit iemand zich geholpen. En we zeggen nu heus niet dat je je kind moet verplichten om ieder weekend vuil met je te gaan prikken. Het leven is geen taakstraf. Maar de hond uitlaten van de buurvrouw die slecht ter been is, dat moet vast lukken.
Het goede voorbeeld: doe zelf ook eens wat voor een ander en betrek je kind daarbij. Ga je langs bij een zieke tante? Laat je kind een tekening maken. Omdat je ‘m dan leert om iets liefs te doen voor een ander én bovenal omdat niemand zit te wachten op een tekening van een 39-jarige moeder.
9. Gij zult autoriteit respecteren
Roep jij iedere doordeweekse avond wat voor kloothommel je baas nu weer is geweest, scheld je tegen iedere politieagent die je tegenkomt en word je al giftig als iemand het woord ‘overheid’ uitspreekt? Tja, en dan gek opkijken als je van de juf hoort dat jouw kind haar maar niet serieus neemt. Dat gebrek aan respect voor autoriteit heeft-ie niet bepaald van de melkboer, hè?
Het goede voorbeeld: Het kan best nuttig zijn om je kind te leren dat autoriteit nut heeft. En dat het niet zoveel nut heeft om je continu te verzetten als zo iemand je vertelt wat je moet doen. Niet continu ruzie maken met je baas kan namelijk vrij bevordelijk zijn voor het werkleven en niet steeds de strijd aan gaan met politieagenten kan ook helpen als je waarde hecht aan je vrijheid en portemonnee.
10. Gij zult verschillen toejuichen
Leer je kind het volgende: als iemand er anders uitziet dan jij, anders praat dan jij en anders doet dan jij, betekent dat niet dat jullie geen vrienden kunnen zijn. Verschillen zijn juist leuk! Een flapoor, een scheve tand, een stel platvoeten: wat maakt het uit! We hebben allemaal wat! Iemand pesten omdat-ie anders is, is uit den boze. Bestaat jouw eigen vriendinnenclubje uit Karin, Karien en Karlijn? Misschien is het dan ook best een idee om -in het kader van voorleven- je eigen bubbel een beetje uit te breiden. En zelf een lelijke opmerking maken over een flapoor of een stel platvoeten? Als je het maar laat!
Het goede voorbeeld: maak je je weleens schuldig aan één van deze uitspraken?
‘Zij zijn niet mijn bloedgroep’
‘Dat is niet ons soort mensen’
‘Hij komt uit een ander milieu’
Eén advies: kap daarmee!
Je las dit artikel eerder in editie 1 van 2026
Trouwens, de 10 geboden voor een perfecte werk-privébalans hebben we ook! Die lees je hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Slimme kids worden niet per se geboren met een voorsprong, vaak krijgen ze die gewoon aan de keukentafel mee. Niet met strenge schema’s, maar met zinnen die je als ouder misschien zo uit je mond laat rollen.
Laat je jouw kind nou wel of niet bij je in bed kruipen? Voor de een is het heiligschennis voor de nachtrust, voor de ander juist pure knuffeltijd.
Dacht je dat babynamen vooral van Pinterest, TikTok of die ene app kwamen? Think again. De grootste influencer van dit moment? De koninklijke familie.
Emotionele intelligentie zie je niet terug in een rapport, maar in kleine dagelijkse momenten: hoe een kind met gevoelens omgaat, hoe het speelt, rust zoekt of contact maakt.
Een jeugdliefde lijkt vaak onschuldig, maar kan onverwacht uit de hand lopen. Daar kan de 31-jarige Sammy over meepraten, want wat begon als een zwoele vakantieromance, eindigde in een leugen waar ze zich nog steeds voor schaamt.
Opvoeding draait niet alleen om wat je bewust meegeeft, maar ook om wat je onbedoeld doorgeeft. Ook emoties en gedrag van ouders spelen een rol in hoe kinderen zich ontwikkelen.
