Beeld: Canva
Geen zin, droge boel en liever slapen dan seks: over de overgang en je libido bestaan genoeg gezellige vooruitzichten. Maar er is ook een andere kant. Want voor sommige vrouwen wordt seks na hun veertigste juist béter. Minder onzekerheid, meer zelfkennis en eindelijk schijt aan dat buikje.
Als vrouw krijg je ongeveer vanaf je geboorte mee dat jong zijn fantastisch is en ouder worden vooral iets wat je zo lang mogelijk moet zien te voorkomen. Rimpel? Smeren. Grijze haar? Verven. Menopauze? Nou, sterkte ermee. En seks na je veertigste? Daar wordt al helemaal niet enthousiast over gedaan. Alsof je libido tegelijk met je laatste menstruatie zijn koffers pakt en naar Zuid-Frankrijk vertrekt.
Gelukkig is de werkelijkheid een stuk interessanter. Want ja: hormonen kunnen behoorlijk huishouden. Je kunt minder zin krijgen in seks, last krijgen van vaginale droogheid en soms kan vrijen zelfs pijn doen. Tegelijkertijd wijzen onderzoeken erop dat ouder worden ook gepaard kan gaan met meer zelfvertrouwen, betere communicatie en meer seksueel plezier. Oftewel: misschien verandert je seksleven, maar slechter hoeft het zeker niet te worden.
De menopauze is officieel het moment waarop je twaalf maanden achter elkaar niet meer ongesteld bent geweest. Maar de aanloop daarnaartoe – de perimenopauze – kan al begin veertig beginnen en jaren duren. In die periode gaan je hormonen nogal hun eigen plan trekken. Oestrogeen schommelt en daalt uiteindelijk, progesteron neemt af en ook testosteron – ja, dat hebben vrouwen ook en ja, dat speelt een rol bij je libido – wordt minder. Dat kun je merken in bed.
Door een lager oestrogeenniveau kunnen de vaginawanden dunner worden, maak je minder natuurlijk vocht aan en verandert de bloedtoevoer naar je clitoris en vulva. Daardoor kun je minder snel opgewonden raken, last krijgen van droogheid of pijn ervaren tijdens seks. Niet bepaald het gedeelte van de overgang waarvoor je de vlag uithangt.
Een analyse uit 2025, waarin 21 internationale onderzoeken met in totaal 610 werden samengebracht, laat dan ook zien dat een lager seksueel verlangen, problemen met opwinding en pijn tijdens seks tot de meest genoemde klachten tijdens de menopauze behoren. Maar – en dit is een belangrijke maar – uit hetzelfde onderzoek blijkt ook dat de menopauze seksueel gezien geen eenduidige ervaring is.
Waar de ene vrouw vooral verlies ervaart, voelt een ander juist meer vrijheid en minder remmingen. De overgang betekent dus niet automatisch: libido weg, seksleven klaar.
Er lijkt namelijk nog iets te veranderen wanneer vrouwen ouder worden: hoe ze naar hun eigen lichaam kijken. Onderzoek wijst erop dat de tevredenheid over het eigen lichaam vanaf de veertig kan toenemen. Jongere vrouwen bekijken zichzelf vaker door de denkbeeldige ogen van een ander: hoe ziet mijn buik eruit, wat vindt iemand van mijn borsten, lig ik een beetje charmant?
Naarmate vrouwen ouder worden, kan die blik verschuiven naar wat hun lichaam kan en allemaal heeft meegemaakt. Denk aan zwangerschappen, bevallingen, ziekte, slapeloze nachten en alles wat het dagelijks leven verder op je afvuurt. En dat kan ook in bed verschil maken. Wie minder bezig is met hoe haar lichaam eruitziet, houdt immers meer aandacht over voor wat dat lichaam vóélt.
Ja, twintigers hebben gemiddeld vaker seks dan mensen van middelbare leeftijd. Gefeliciteerd, twintigers. Maar frequentie en kwaliteit zijn natuurlijk twee verschillende dingen. Onderzoek naar orgasmes suggereert dat vrouwen vanaf ongeveer halverwege de dertig betrouwbaardere en intensere orgasmes kunnen ervaren dan jongere vrouwen.
Niet zo gek ook. Na een paar decennia weet je meestal iets beter wat je fijn vindt. En hopelijk heb je inmiddels ook ontdekt dat je dat gewoon mag zeggen. Ervaring zorgt voor betere communicatie. En betere communicatie zorgt nogal eens voor betere seks.
Sekstherapeut Tracey Cox ziet bovendien dat ‘de beste seks van je leven’ vaak veel meer met zelfvertrouwen te maken heeft dan met spanning of nieuwigheid. Juist vertrouwdheid kan sexy zijn. Nog een interessant cijfer: in een onderzoek onder 1.500 Amerikaanse vrouwen tussen de 40 en 65 jaar kregen vrouwen tijdens masturbatie in ongeveer 81 procent van de gevallen een orgasme – ongeacht hun leeftijdsgroep. Veel vrouwen zeiden bovendien dat hun orgasmes in de afgelopen tien jaar juist beter waren geworden. Dus nee, je seksuele plezier verdampt niet zodra je veertig kaarsjes uitblaast.
Ook dat is een reële kant van de overgang. Een groot Australisch onderzoek uit 2025 onder 5.468 vrouwen tussen de 40 en 69 jaar liet zien dat vrouwen in de vroege perimenopauze twee keer zo vaak problemen hadden met verlangen en opwinding als vrouwen vóór de menopauze. 13,3 procent had last van een laag seksueel verlangen, 13,1 procent had moeite met opwinding en 12,8 procent had een negatief seksueel zelfbeeld.
Volgens professor Susan Davis, senior auteur van het onderzoek, wordt het belang van seksueel welzijn voor de algemene gezondheid nog te vaak onderschat. Seksuele gezondheid heeft volgens haar niet alleen invloed op intieme relaties, maar ook op het algemene welzijn van vrouwen.
Interessant genoeg bleek uit het onderzoek óók dat seksuele problemen weliswaar vaker voorkwamen naarmate vrouwen ouder werden, maar dat de stress die ze daarover ervoeren bij sommige vrouwen juist afnam. Misschien omdat je op je 45e inmiddels weet: ik hoef niet overal een probleem van te maken.
Er is nog iets wat handig is om te weten: er bestaat een verschil tussen spontaan en responsief verlangen. Spontaan verlangen is: je zit de vaatwasser uit te ruimen en denkt ineens: seks! Nu! Responsief verlangen werkt anders. Je begint niet per se met enorme zin, maar die zin ontstaat wanneer je knuffelt, zoent of al met intimiteit bezig bent. Voor veel vrouwen wordt die tweede vorm van verlangen belangrijker naarmate ze ouder worden.
Oftewel: dat je niet om 21.14 uur spontaan je partner bespringt nadat je drie broodtrommels hebt klaargemaakt, de was hebt opgevouwen en een puber eraan hebt herinnerd dat tandenpoetsen geen vrijblijvende hobby is, betekent niet automatisch dat je libido verdwenen is. Misschien heeft het gewoon wat meer aanlooptijd nodig.
Uit onderzoek blijkt dat er rondom seksualiteit en de overgang een soort dubbel taboe bestaat. Vrouwen beginnen er niet makkelijk over bij hun huisarts en zorgverleners vragen er niet altijd naar. Bijna de helft van de vrouwen geeft aan dat ze vóór hun eigen overgang onvoldoende wisten wat ze konden verwachten. En dat is nogal wat.
Want als niemand vertelt dat vaginale droogheid, minder zin of pijn bij seks bij hormonale veranderingen kunnen horen, is het niet zo gek dat je zelf conclusies trekt. Mijn relatie is stuk. Hij vindt me niet meer aantrekkelijk. Er is iets mis met mij. Terwijl er behandelmogelijkheden zijn. Hormoontherapie kan bij geschikte vrouwen overgangsklachten verminderen en lokaal vaginaal oestrogeen kan worden gebruikt bij droogheidsklachten. Kortom: klachten die je seksleven in de weg zitten, zijn geen onderwerp waar je bij de huisarts over hoeft te fluisteren.
Belangrijk: niet ieder seksprobleem na je veertigste kun je op de overgang schuiven. Relaties, taakverdeling, mentale belasting, genderrollen en financiële afhankelijkheid spelen óók mee. In het onderzoek vertelden sommige vrouwen bijvoorbeeld dat seks voor hen voelde als een verplichting. Iets wat nu eenmaal bij hun rol hoorde, net als koken of voor de kinderen zorgen. Dat is natuurlijk een totaal ander probleem dan een schommelend oestrogeenniveau.
In relaties waarin beide partners naar elkaar luisteren, blijkt communicatie juist enorm belangrijk. Vertellen dat iets droog, gevoelig of pijnlijk is. Aangeven waar je wél zin in hebt. Meer tijd nemen. Dingen anders doen dan tien jaar geleden. Dat sluit opnieuw aan bij wat Tracey Cox zegt over goede seks op latere leeftijd: ervaring en zelfvertrouwen kunnen een voordeel zijn. Je kent jezelf beter, weet eerder wat je wilt en kunt dat hopelijk ook makkelijker uitspreken. Want je lichaam verandert. Dan mag je seksleven best mee veranderen.
En misschien is dát wel de interessantste verandering na je veertigste. Sexy zijn gaat minder over de vraag of iemand jou kiest. En meer over de vraag: wat kies jij? Veel vrouwen zeggen dat ze minder behoefte krijgen aan bevestiging en meer aan echte verbinding. Minder toneelstuk, meer eerlijkheid. Minder bezig zijn met hoe je eruitziet en meer met wat je voelt. Betekent dat dat iedere vrouw op haar 45e ineens drie orgasmes per avond heeft en juichend de overgang ingaat? Was het maar zo simpel.
Pijn, vermoeidheid, relatieproblemen en een verdwenen libido zijn echt. En niet iedere vrouw ervaart haar veranderende lichaam als een bevrijding. Maar het idee dat je seksleven na je veertigste alleen nog maar bergafwaarts kan gaan? Dat mag dus linea recta de prullenbak in. Sommige vrouwen hebben minder seks. Andere hebben meer seks. En weer andere ontdekken juist nu wat ze al die jaren eigenlijk lekker vonden. Ouder worden betekent niet dat je erotische leven voorbij is. Je krijgt alleen eindelijk genoeg ervaring om de regels zelf te bepalen.
En hoe zit dat eigenlijk als je nóg wat ouder wordt? Houdt je seksleven ooit echt op, of kun je op je tachtigste nog steeds klaarkomen? Patricia zocht het uit – en het antwoord is een stuk leuker dan je misschien denkt. Je leest het hier.
Bron: Made for mums
Een huis vol kinderen, kleinkinderen en gezelligheid: André Hazes kan zich dat helemaal voorstellen. De zanger heeft al zoon Dré uit zijn eerdere relatie met Monique Westenberg, maar hoopt in de toekomst ook kinderen met zijn vriendin Noa Braaf te krijgen.
Is je kind vijf minuten later thuis dan afgesproken en heb jij in gedachten de politie al gebeld? Of stuur je tijdens een logeerpartijtje ‘heel casual’ drie appjes om te vragen of alles goed gaat? Sommige moeders kunnen nu eenmaal nét iets moeilijker loslaten dan andere. En volgens de astrologie zou je sterrenbeeld daar zomaar […]
Een naam kies je meestal voor het leven, maar soms loopt het anders. Toen Linda’s* zoon zijn eigen naam begon uit te spreken, bracht hij zijn ouders op een ander idee.
André Hazes kijkt met een heel ander gevoel naar zijn leven dan een paar jaar geleden. In zijn podcast ADHAZES vertelt de zanger aan zijn zus Roxeanne Hazes dat hij zich op dit moment gelukkiger voelt dan ooit.
Vera begrijpt dat haar moeder een grens trekt bij het oppassen op haar neefje en nichtje, maar vindt het moeilijk dat haar eigen kinderen daar ook de gevolgen van ondervinden.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Colinda, die in de buurt bekend staat als een arrogante vrouw. Maar dat is ze helemaal niet.
