Wat zijn de symptomen van ADHD? Zo herken je ADHD bij je kind

Auteur

Mandy Heilig

Wat is ADHD?

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Een hele mond vol, maar kort gezegd is het een neurobiologische ontwikkelingsstoornis waarbij kinderen moeite kunnen hebben met concentreren, stilzitten en het beheersen van hun impulsen.

Nee, ADHD betekent niet automatisch dat je kind de hele dag als een stuiterbal door het huis vliegt. Sommige kinderen zijn juist rustig, dromerig en snel afgeleid. De symptomen van ADHD kunnen dus behoorlijk verschillen per kind.

Symptomen ADHD bij kinderen

De symptomen van ADHD worden onderverdeeld in drie categorieën: aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. Je kind hoeft niet alle kenmerken te hebben om ADHD te kunnen hebben.

1. Moeite met concentreren

Begint je kind vol goede moed aan een puzzel, om drie minuten later ineens met de Lego te spelen? Kinderen met ADHD kunnen moeite hebben om hun aandacht ergens bij te houden, vooral als ze iets moeten doen wat ze niet zo interessant vinden.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Snel afgeleid zijn door geluiden of andere prikkels.
• Moeite hebben om instructies op te volgen.
• Regelmatig spullen kwijtraken, zoals schoolspullen of die eeuwig vermiste gymtas.
• Vergeetachtig zijn bij dagelijkse activiteiten.
• Moeite hebben met plannen en organiseren.
• Slordigheidsfoutjes maken of details over het hoofd zien.
• Taken beginnen, maar niet afmaken.

Opvallend genoeg kunnen sommige kinderen met ADHD zich juist ontzettend goed concentreren op iets wat ze geweldig vinden. Denk aan gamen, tekenen of bouwen. Dat wordt ook wel hyperfocus genoemd.

2. Hyperactiviteit: altijd in beweging

Sommige kinderen lijken een ingebouwde motor te hebben die nooit uitgaat. Zelfs tijdens het avondeten wiebelen hun benen onder tafel en rustig op de bank zitten? Dat is blijkbaar een onmogelijke opdracht.

Kenmerken van hyperactiviteit kunnen zijn:

• Veel friemelen, wiebelen of bewegen.
• Moeite hebben om op een stoel te blijven zitten.
• Vaak rennen of klimmen op ongepaste momenten.
• Heel veel praten.
• Moeite hebben om rustig te spelen.
• Voortdurend in beweging zijn.
• Moeite hebben om te ontspannen.

Overigens hoeft hyperactiviteit niet altijd zichtbaar te zijn. Sommige kinderen ervaren vooral veel onrust in hun hoofd.

3. Impulsiviteit: eerst doen, dan denken

Je kind roept het antwoord al voordat de juf haar vraag heeft afgemaakt. Of onderbreekt je nét wanneer je eindelijk een volwassen gesprek probeert te voeren. Kinderen met ADHD kunnen moeite hebben om hun impulsen te beheersen.

Dat merk je bijvoorbeeld doordat ze:

• Vaak door anderen heen praten.
• Moeite hebben om op hun beurt te wachten.
• Dingen doen zonder eerst over de gevolgen na te denken.
• Zich ongevraagd mengen in gesprekken of spelletjes.
• Snel reageren zonder na te denken.

Hoewel dat soms behoorlijk wat geduld vraagt (hallo, tot tien tellen), gebeurt het meestal niet expres.

Symptomen ADHD bij kinderen

De eerste symptomen van ADHD kunnen al op jonge leeftijd zichtbaar zijn. Misschien valt het je op dat je kind drukker is dan leeftijdsgenootjes, nauwelijks kan wachten op zijn beurt of opvallend veel moeite heeft om de aandacht ergens bij te houden. Toch zijn dit niet automatisch tekenen van ADHD. Veel van dit gedrag hoort namelijk ook gewoon bij opgroeien.

Het belangrijkste verschil zit in hoe vaak de symptomen voorkomen, hoe ernstig ze zijn en hoeveel last je kind ervan heeft. Een kind dat af en toe z’n spullen vergeet, is heel normaal. Maar als je kind voortdurend dingen kwijtraakt, moeite heeft om opdrachten af te maken en daardoor vastloopt op school, kan er meer spelen.

Signalen

Een peuter die niet luistert, overal op klimt en binnen vijf minuten de woonkamer verbouwt? Klinkt als een doodgewone dinsdag. Bij jonge kinderen is ADHD extra lastig te herkennen. Peuters en kleuters zijn van nature beweeglijk, impulsief en nog volop bezig met het ontwikkelen van hun concentratievermogen.

Toch kunnen bepaalde signalen opvallen. Denk aan:

• Extreem beweeglijk gedrag.
• Nauwelijks kunnen wachten op hun beurt.
• Opvallend veel moeite met luisteren.
• Voortdurend van de ene activiteit naar de andere springen.
• Sterk impulsief gedrag.

Vooral wanneer dit gedrag veel heftiger is dan bij leeftijdsgenootjes en je kind er dagelijks problemen door ervaart, kan het verstandig zijn om advies te vragen.

Wanneer is druk gedrag ADHD?

Laten we één ding vooropstellen: een druk kind heeft niet automatisch ADHD. Een kind dat regelmatig iets vergeet, ook niet. Anders zouden heel wat huishoudens inmiddels een gezamenlijke diagnose hebben.

Bij ADHD gaat het om symptomen die langdurig aanwezig zijn en het dagelijks leven duidelijk beïnvloeden. Bij het vaststellen van ADHD wordt onder andere gekeken of:

• De symptomen minstens zes maanden aanwezig zijn.
• Verschillende klachten al vóór het twaalfde jaar begonnen.
• De problemen in meerdere situaties voorkomen, bijvoorbeeld thuis én op school.
• Het gedrag niet past bij wat je op basis van de leeftijd en ontwikkeling mag verwachten.
• Je kind daadwerkelijk last heeft van de symptomen.

Ook wordt onderzocht of er misschien een andere verklaring is voor het gedrag, zoals slaapproblemen, stress, angst of leerproblemen.

Wat kun je doen als je ADHD bij je kind vermoedt?

Herken je meerdere symptomen van ADHD bij je kind? Geen reden om meteen in de stress te schieten. Maar het is wél verstandig om te kijken waar je kind tegenaan loopt. Praat bijvoorbeeld eens met de leerkracht. Ziet die hetzelfde gedrag op school? Merk je dat je kind moeite heeft met concentreren, vriendjes maken of dagelijkse routines?

Je kunt ook contact opnemen met de huisarts of jeugdarts. Die kan met je meedenken en eventueel doorverwijzen voor verder onderzoek. Een ADHD-diagnose wordt niet gesteld op basis van een online checklist, maar na een uitgebreide beoordeling door een deskundige.

Kek Mama leesdeals

Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau

Ga voor me-time