Juf Ilva: ‘Leren en ontwikkelen begint met vallen en opstaan, met pieken en dalen…’

Juf Ilva Eigen beeld
Juf Ilva
Juf Ilva
Leestijd: 4 minuten

Ilva Kuijpers (28) is leerkracht van groep 1/2. Iedere maand schrijft ze voor Kek Mama een column over haar belevenissen op de basisschool.

Lees verder onder de advertentie

Een bakje met appelpartjes dat omvalt. Druiven die enthousiast door de klas rollen. Een boterham die nét iets te enthousiast uit een trommeltje wordt gehaald. Het gebeurt regelmatig in mijn klas. Lunchtijd bij kleuters is zelden saai. Ik probeer in die momenten altijd de zelfredzaamheid van de kinderen te stimuleren. Niet meteen inspringen, maar de kinderen leren hoe ze het zelf kunnen oplossen.

Lees verder onder de advertentie

Wassen heeft ook grenzen

Appelpartjes uit je bakje op de grond? Geen paniek. Terug in het bakje, even schoonspoelen, hand op je bakje, water door je vingers weg laten lopen en je kunt ze gewoon weer eten. Groep 2 kan dit inmiddels feilloos uitleggen aan groep 1. ‘Niet zo hard, anders spoelen ze weg!’ hoor ik dan een ouder kind tegen een jonger kind zeggen. Of een andere oudste kleuter die de tip geeft: ‘Eerst het water uitzetten, dán pas kijken.’ Zo leren de kinderen van én met elkaar. Precies waar een groep 1/2 voor bedoeld is: samen leren, samen ontdekken.

Lees verder onder de advertentie

Vandaag leerde Pim iets nieuws. Alleen kwam ik daar helaas nét iets te laat achter. Het is lunchtijd en de rust is terug in de klas. De trommeltjes gaan open, bekers worden tevoorschijn gehaald en ik loop een rondje door de klas. Dan hoor ik ineens een verontwaardigde, teleurgestelde stem: ‘Juf… MIJN BROOD IS HELEMAAL NAT.’ Ik loop naar Pim toe en kijk in zijn broodtrommel. Wat ik zie is geen boterham meer, maar een zacht prutje brood met wat boterhamworst erin geplakt… Doorweekt. Vol verbazing kijk ik Pim aan.

Aha… een leermoment

‘Is je beker misschien gaan lekken?’ vraag ik. ‘Nee…’ zegt hij rustig. En ik kijk hem vragend aan als hij zegt: ‘Ik heb mijn boterham gewassen.’ Hij is oprecht van zijn apropos. ‘Die was op de grond gevallen,’ legt hij uit. ‘Dus toen heb ik ’m gewassen.’ In Pim zijn hoofd was dit een heel logische oplossing. Appeltjes kun je wassen, handen kun je wassen, dus waarom niet een boterham? Hij had duidelijk verwacht dat zijn boterham, eenmaal terug in het trommeltje, vanzelf weer zou opdrogen en netjes zou terugkeren in de oorspronkelijke staat. Alsof er een onzichtbare “resetknop” op zou zitten. Aha… een leermoment.

“Appeltjes kun je wassen, handen kun je wassen, dus waarom niet een boterham?”

Lees verder onder de advertentie

En zoals ik daarnet al vertelde: leren doe je in groep 1/2 samen, van én met elkaar. Situaties die zich voordoen en die dus helemaal in de belevingswereld van de kinderen zitten, lenen zich daar het beste voor. En dus besluit ik om dit leermoment meteen met de rest van de klas te bespreken. ‘Weten jullie,’ begin ik, ‘dat je sommige dingen wel kunt wassen… en sommige dingen niet?’ De kinderen denken hardop mee. Ze komen met allerlei voorbeelden, de een klopt wel en de ander niet. Samen komen we tot een paar conclusies. Appels: ja. De kat van de buren: nee. Handen: ja. De televisie: nee. Kleding: ja. En dan komt unaniem het antwoord op de boterham van Pim: ‘Nee juf, brood kun je niet wassen!’, zeggen een aantal kinderen tegelijk.

Logica van een kleuter

Gelukkig woont Pim niet ver weg en is zijn moeder in de gelegenheid om een nieuwe boterham te brengen. Even later zit Pim weer tevreden te smikkelen, alsof er niets is gebeurd. Het lijkt allemaal zo eenvoudig, maar in de hoofden van de kinderen is dit een enorm leermoment. En door de situatie rond Pim zijn boterham, zijn er een heleboel kinderen die nu tegelijk van én met elkaar iets hebben geleerd. Ik realiseer me nog maar weer eens hoe prachtig het kleuterbrein werkt: logisch, oplossingsgericht en vol vertrouwen dat de wereld zich aanpast aan hun eigen ideeën. Dat het niet altijd zo werkt in de praktijk is voor ons als volwassenen logisch, maar de kinderen uit mijn klas zijn hier nog heerlijk onbevangen in. En eigenlijk, is dat precies de kern van onderwijs. Leren en ontwikkelen begint met vallen en opstaan, met pieken en dalen: ontdekken dat je iets wél of juist niet kunt wassen.

Lees verder onder de advertentie

Meer lezen van Juf Ilva? Je vindt haar andere columns hier.

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail