Juf Carola over faalangst: ‘Zeven jaar. Groep 3. En nu al zenuwen voor een toets.’

juf carola columnist Beeld: Liane Bron Fotografie
Juf Carola
Juf Carola
Leestijd: 4 minuten

Carola de Koning (46) werkte als leerkracht en kindercoach en specialiseerde zich in stress bij kinderen. Nu is ze onderwijsdeskundige bij Wijzer over de Basisschool en ontwikkelt zij samen met haar team nieuwe leermiddelen. Ze is expert in toetsstress rondom toetsen van IEP, Leerling in beeld (Cito) en de Doorstroomtoets. In haar columns neemt ze ouders mee in herkenbare momenten en deelt af en toe een kleine tip voor thuis of op school.

Lees verder onder de advertentie

Aan de hand van mama

Ze stond samen met haar moeder bij de voordeur toen ik opendeed. Een klein meisje, dicht tegen mama aan. Rugzak nog om, jas half dichtgeritst. “Kom maar,” zei ik zacht. We liepen samen naar mijn werkkamer. Zij een stapje achter ons, haar hand nog even in die van haar moeder. Alsof ze niet helemaal zeker wist of ze hier wel wilde zijn.

Lees verder onder de advertentie

Aan tafel ging ze rechtop zitten. Handen in haar schoot. Klaar om iets goed te moeten doen. “Dit is Linde,” zei haar moeder. “Ze vindt toetsen heel spannend.” Linde haalde haar schouders een beetje op. Alsof ze wilde zeggen: valt wel mee. Maar haar ogen vertelden iets anders.

Als spanning het overneemt

“Wanneer precies?” vroeg ik. “Bij de Cito,” zei ze. Zeven jaar. Groep 3. En nu al zenuwen voor een toets. “Wat voel je dan?” “Mijn buik doet raar… en dan weet ik het ineens niet meer.” Haar moeder knikte. “Thuis kan ze het gewoon.”

Dat was het. Alsof haar hoofd op het verkeerde moment een andere afslag nam. Niet omdat ze het niet kon, maar omdat iets in haar dacht dat het spannend was.

Een ander plan

“Ik heb een idee,” zei ik. “Zullen we een verhaal maken?” Ze keek me aan. Nieuwsgierig, maar voorzichtig. Samen verzamelden we kleine stukjes: haar lievelingsdier, dingen die ze leuk vond, momenten waarop ze zich juist wél sterk voelde. Ondertussen ontstond er een verhaal.

Over een klein, wit konijntje dat heel slim was, maar dat soms ineens alles kwijt was. Gewoon… weg. Vooral op momenten dat het belangrijk was. In het bos waar het konijntje woonde, leefde ook een oude uil.

“Er is niets mis met jou,” zei de uil. “Alleen je hoofd denkt soms dat het moet oppassen.” Het konijntje luisterde. “Maar je kunt dit al lang,” ging de uil verder. “Je bent het alleen even vergeten.”

Een verhaaltje voor het slapengaan

Ik las het verhaal voor. Linde zat stil. Haar moeder ook.

Ze kregen het mee naar huis. Met een kleine opdracht: lees het vaak voor. Het liefst elke dag. Niet omdat het moet… maar omdat sommige woorden pas echt binnenkomen als je ze vaker hoort.

Zoals een paadje in het bos dat eerst nauwelijks te zien is, maar steeds duidelijker wordt, hoe vaker je eroverheen loopt.

Iets dat verschuift

Een paar weken later was het zover. De Cito-toets. De toets waar ze eerst zo tegenop zag. Ze liep voor haar moeder uit naar binnen. Ging zitten zonder te wachten. “Ik had een toets,” zei ze.

Ik glimlachte. “En?” “Ik was niet zenuwachtig.” Alsof het niets was. Maar dat was het wel. Er was iets verschoven. Niet omdat ze méér wist. Maar omdat er vanbinnen een nieuw paadje was ontstaan. Eén dat haar niet meer naar spanning bracht, maar naar vertrouwen.

We oefenden natuurlijk ook, rustig en stap voor stap. Maar dat was niet het kantelpunt. Dat groeide uit een verhaal dat ze vaak genoeg had gehoord om te gaan geloven.

Een nieuw verhaal

We denken vaak dat kinderen sterker worden door te oefenen. Door nog een keer te herhalen. Nog een keer uit te leggen. Maar soms zit de echte verandering ergens anders. In wat er gebeurt als een kind, heel stilletjes, een nieuw verhaal over zichzelf gaat geloven.

Volg Wijzer over de Basisschool op Instagram voor tips en tricks. Meer columns van Juf Carola vind je hier.

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail