Ilse werd 10 keer zwanger en kreeg 8 miskramen: ‘Ik dacht steeds: wanneer is mijn gezin dan compleet?’
Beeld: Sylvia Jennifer Fotografie
Toen Ilse (42) en haar man Maarten dertien jaar geleden besloten dat ze graag een kind wilden, konden ze onmogelijk weten welke weg voor hen lag. Ilse werd tien keer zwanger, kreeg acht miskramen en moest afscheid nemen van hun dochter Luna. Inmiddels is ze moeder van Saar (9) en schreef ze een boek over alles wat ze meemaakte rondom verlies tijdens de zwangerschap.
In september 2013 zijn Ilse en Maarten een halfjaar getrouwd als ze besluiten dat ze graag ouders willen worden. Door verlieservaringen binnen haar omgeving weet ze dat een kind krijgen geen vanzelfsprekendheid is. Toch beginnen ze vol goede moed aan hun kinderwens.
In de zomer van 2014 ziet Ilse voor het eerst een positieve zwangerschapstest. “We waren ontzettend blij en hebben het nieuws uit enthousiasme vrij snel gedeeld.” Niet lang daarna gaat het mis.
Het verdriet is groot, maar er is ook een gedachte waaraan ze zich vasthoudt: ze kan in ieder geval zwanger worden. Een paar maanden later is dat opnieuw het geval. Dit keer zijn Ilse en Maarten voorzichtiger met het vertellen van het nieuws. Eerst maar eens afwachten of het goed blijft gaan. Ook deze zwangerschap eindigt in een miskraam.
Drie miskramen in korte tijd
In mei 2015 volgt een derde miskraam. Drie zwangerschappen in relatief korte tijd, drie keer verlies. “Toen ging er bij mij wel een knop om. Ik dacht: dit voelt niet meer oké.”
Ilse en Maarten gaan naar de huisarts en worden doorverwezen naar een gynaecoloog. Er volgen onderzoeken, maar een verklaring komt er niet. Er wordt geen duidelijke medische oorzaak gevonden voor de miskramen.
Terugkijkend ziet Ilse hoe weinig ruimte ze zichzelf in die periode gaf voor wat de verliezen emotioneel met haar deden. “Je gaat eigenlijk gewoon weer door. Ik wist ook niet zo goed hoe ik ermee om moest gaan. Ik kreeg er geen hulp bij en wist ook niet waar ik die hulp überhaupt kon vinden, laat staan of die optie er was.”
Ook het delen met anderen wordt ingewikkelder. Iedere keer vertellen dat je zwanger bent, om vervolgens te moeten vertellen dat het opnieuw mis is gegaan, begint zijn tol te eisen. Bovendien gaan Ilse en Maarten daar verschillend mee om. Hij heeft minder behoefte om erover te praten, terwijl het voor haar juist steeds moeilijker wordt om te doen alsof er niets speelt.
“Soms voelde het als een olifant in de kamer. Er was iets enorms aan de hand, maar we praatten er niet over. Tegelijkertijd kon het ook fijn zijn om er even níét mee bezig te hoeven zijn.”
Fertiliteitsbehandelingen
In 2016 beginnen Ilse en Maarten met fertiliteitsbehandelingen. Er volgen meerdere IUI-pogingen, maar geen enkele behandeling leidt tot een zwangerschap. Juist dat maakt Ilse steeds gefrustreerder: vóór de behandelingen was ze immers meerdere keren spontaan zwanger geworden.
“Je hele leven staat op zo’n moment in het teken van die behandelingen. De afspraken, de medicatie, steeds weer die hoop. En je weet nooit wat het resultaat gaat zijn.”
Na vijf of zes pogingen is Ilse er klaar mee. Ze wil nog één onderzoek laten uitvoeren. Daarna willen zij en Maarten een pauze nemen en nadenken over hoe ze verder willen. Maar die pauze loopt anders. Ilse is zwanger.
Eindelijk Saar
In de zomer van 2016 blijkt Ilse zwanger van hun dochter Saar. In de lente van 2017 wordt ze geboren. Na alles wat eraan voorafging, verschuift de kinderwens naar de achtergrond. “Natuurlijk is het ouderschap ook een uitdaging. Je moet je baby leren kennen, ze huilt en soms weet je niet wat je moet doen. Maar dat voelde voor ons als iets waarvan we dachten: dit hoort erbij. We waren vooral ontzettend blij dat we eindelijk voor een kindje mochten zorgen.”
In 2019 wordt Ilse opnieuw spontaan zwanger. Ook deze zwangerschap eindigt in een miskraam. Daarna gebeurt het opnieuw. “Mijn frustratie ging meteen van nul naar honderd. Ik dacht: wat moeten we nou doen? Wat kán ik doen?”
Steeds weer tussen hoop en teleurstelling
Ilse probeert van alles. Ze zoekt ontspanning in yoga en massages en besluit uiteindelijk opnieuw contact op te nemen met het ziekenhuis. “Je gaat continu heen en weer tussen: wat doen we wel en wat doen we niet? Iedere stap zet je met hoop. Je doet het natuurlijk omdat je denkt: misschien brengt dít ons die zwangerschap.”
Eén behandeling staat Ilse nog scherp bij. Alles lijkt gunstig en er zijn zelfs drie grote eicellen. Toch wordt ze niet zwanger. “Dat voelde echt als een klap in mijn gezicht. Na opnieuw meerdere mislukte behandelingen hebben we een goed gesprek met een gynaecoloog. Hij legt uit dat de medische wetenschap simpelweg niet overal een antwoord op heeft. In de huidige maatschappij waar het soms lijkt dat voor alles een oplossing of antwoord te krijgen is, maar dat is gewoonweg niet het geval. Dat gesprek helpt me enorm, ik voel er een soort opluchting door.”
Ilse en Maarten besluiten te stoppen met de behandelingen. “Ik voelde: dit is het niet voor ons. Ik moest terug naar mijn lijf.” Niet lang daarna wordt Ilse opnieuw spontaan zwanger.
Zwanger van Luna
Het is haar zevende zwangerschap. Vanaf het moment dat ze de positieve test in handen heeft, voelt het anders. “Ik dacht ook: hoezo nú dan wel? We zijn zo lang bezig geweest en hebben al die behandelingen gedaan. En nu word ik ineens weer spontaan zwanger.”
De eerste weken gaan voorbij. Rond zes weken is er op de echo al een hartslag te zien. Een enorme mijlpaal na eerdere zwangerschappen die zo vroeg eindigden, maar toch blijft Ilse onrustig.
Bij de termijnecho blijkt dat er iets niet goed is. Er volgen onderzoeken en uiteindelijk een vlokkentest. Daaruit blijkt dat hun dochter, die ze Luna noemen, het syndroom van Down heeft.
Ilse en Maarten komen voor een ontzettend moeilijke beslissing te staan. Ze zijn op dat moment ongeveer twaalf à dertien weken zwanger. “Het was heel intens en ingewikkeld. Welke keuze we ook zouden maken, geen van beide voelde goed.” Uiteindelijk besluiten ze de zwangerschap te beëindigen. Op 8 december 2021 wordt Luna geboren en hebben ze haar uit liefde losgelaten.
‘Hier is het niet klaar mee’
Het afscheid van Luna verandert iets in Ilse. “Toen ik van haar bevallen was, dacht ik: hier is het niet klaar mee.” Samen proberen Ilse en Maarten hun dochter een plek te geven binnen hun gezin. Ze maken bewust ruimte voor het afscheid en voor het verdriet. Juist na Luna lijkt ook het verdriet van alles wat daarvoor is gebeurd sterker naar boven te komen. “Het leven voelde ineens zó kwetsbaar. Ik was compleet van slag.”
Toch verdwijnt de kinderwens niet. Na Luna raakt Ilse nog drie keer zwanger. Alle drie de zwangerschappen eindigen in een miskraam. Het is een periode waarin ze vooral verlangt naar lucht. Naar een leven waarin niet alles meer om zwanger worden en zwanger blijven draait. Maar de wens simpelweg ‘loslaten’? “Dat lukt niet. Iedere maand word je er opnieuw mee geconfronteerd.”
Door de jaren heen leert Ilse steeds meer haar eigen keuzes te maken. Ze besluit geen nieuwe fertiliteitsbehandelingen meer te willen. IVF wordt besproken, maar voor haar en Maarten voelt ook dat niet als hun weg.
“Ik had geen vertrouwen meer in het medische traject voor ons. Het is niet dat ik niet geloof dat het kan werken, maar vanwege alles waar ik doorheen moest en omdat het ons nooit een zwangerschap had gebracht, voelde het voor mijzelf niet als de weg om te volgen.”
Tien zwangerschappen
In 2024 wordt Ilse voor de tiende keer zwanger. Het wordt haar achtste miskraam. Dit keer gebeurt het terwijl het gezin op vakantie is. Ze vertrekken nog met het gelukzalige idee: ik ben zwanger. Even weg, niemand iets vertellen, samen genieten en daarna verder kijken.
Het loopt wederom anders. Eenmaal terug van vakantie zit Ilse weer achter haar bureau op haar werk en denkt ze: wat doe ik hier eigenlijk? Er is iets anders wat ze moet doen. Schrijven. “Na die laatste miskraam voelde ik heel sterk: nu wil ik hier iets mee.”
In 2025 begint ze met hulp van schrijfcoaches aan haar boek. Daarin vertelt ze haar verhaal, niet alleen om haar eigen ervaringen een plek te geven, maar vooral omdat ze iets wil betekenen voor andere vrouwen die zwangerschapsverlies meemaken. “Herkenning en erkenning. Dat je weet: je bent niet alleen en je hoeft het ook echt niet alleen te doen.”

De wens voor een tweede kind is niet verdwenen. Wat de toekomst brengt, kan niemand vertellen. Maar Ilse’s idee over compleet zijn is veranderd. “Wanneer ben je compleet? Een interessante ontdekkingstocht die nog altijd een rol speelt in mijn leven. Want in de ene situatie speelt de vraag een grotere rol dan in een andere situatie. Bewust hiermee bezig zijn geeft verlichting.”
Open het gesprek
Met haar boek en haar onderneming wil Ilse vooral één ding bereiken: het gesprek over zwangerschapsverlies openen.
Want juist nadat een zwangerschap misgaat, ervaart ze hoe stil het kan worden. “Als je zwanger bent en alles goed gaat, krijg je bij de verloskundige een tas mee met allerlei folders en informatie. Maar als je na een echo naar buiten loopt omdat het hartje niet meer klopt, is er eigenlijk niets.”
Ilse organiseert daarom onder meer bijeenkomsten voor vrouwen die zwangerschapsverlies hebben meegemaakt. Een plek waar ze hun verhaal kunnen vertellen zonder goedbedoelde adviezen of oordelen.
Want praten over verlies hoeft volgens haar niet ingewikkeld te zijn. “Als je weet dat iemand dit heeft meegemaakt, vraag dan gewoon nog eens: hoe is het nu? Hoe voelt het nu? Hoe houdt het je nog bezig? Kan ik iets voor je betekenen? Natuurlijk mag iemand vervolgens zeggen dat ze er niet over wil praten. Maar stel de vraag. Open het gesprek en ben nieuwsgierig.” Dat is uiteindelijk ook wat ze met haar boek wil meegeven. “Je hoeft het niet alleen te dragen.”
Benieuwd naar Ilse’s boek? Je kunt het hier bestellen.
Kek Mama leesdeals
Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau