Opgegroeid met ouders die er emotioneel niet voor je waren? Deze 6 gewoontes kunnen je verraden
Beeld: Canva
Altijd sorry zeggen, zelfs als je niets verkeerd hebt gedaan. Je gevoelens liever voor je houden. Of jezelf voortdurend afvragen of je wel goed genoeg bent. Herkenbaar? Dan zou je opvoeding daar zomaar iets mee te maken kunnen hebben. Want wie als kind weinig emotionele steun kreeg, kan daar als volwassene nog behoorlijk wat van merken.
Natuurlijk hoeft niet iedere ouder altijd precies de juiste woorden te vinden. En laten we eerlijk zijn: met kinderen, werk en een huishouden dat zichzelf helaas niet opruimt, schiet het geduld er bij iedereen weleens bij in. Maar als je als kind structureel het gevoel had dat je emoties er niet mochten zijn, kan dat invloed hebben op hoe je later naar jezelf en anderen kijkt.
Deze zes patronen komen mogelijk vaker voor bij volwassenen die opgroeiden met emotioneel weinig beschikbare ouders.
1. Je houdt liever je mond (ook als je eigenlijk iets wilt zeggen)
Je hebt ergens een mening over, maar besluit toch maar niets te zeggen. Want stel je voor dat iemand boos wordt. Of dat je iets verkeerds zegt. Dan kun je beter gewoon je mond houden, toch? Voor kinderen die opgroeien met ouders die hun gevoelens regelmatig wegwuiven, bekritiseren of bestraffen, kan zwijgen een manier worden om zichzelf te beschermen.
En dat patroon verdwijnt niet automatisch zodra je achttien kaarsjes uitblaast. Ook als volwassene kun je het lastig vinden om je grenzen aan te geven, je mening te delen of simpelweg te zeggen wat je nodig hebt.
2. Je bent je eigen grootste criticus
Een compliment krijgen? Ongemakkelijk. Trots zijn op jezelf? Ho maar. En als er iets misgaat, weet je jezelf feilloos te vertellen wat je allemaal verkeerd hebt gedaan. Wanneer je als kind weinig complimenten, aanmoediging of waardering kreeg, kun je het gevoel ontwikkelen dat niets wat je doet ooit goed genoeg is.
Zelfs wanneer je iets bereikt waar je hartstikke trots op mag zijn, komt dat kritische stemmetje om de hoek kijken. Ja, leuk hoor, maar het had vast beter gekund. En dat terwijl je beste vriendin allang de champagne had opengetrokken.
3. Je twijfelt voortdurend aan jezelf
Ben ik wel een goede moeder? Doe ik het goed op mijn werk? Vinden mijn vrienden me eigenlijk wel leuk? Iedereen twijfelt weleens aan zichzelf, maar bij sommige mensen lijkt die onzekerheid standaard op de achtergrond mee te draaien.
Kinderen hebben bevestiging nodig. Niet omdat ze bij iedere tekening een staande ovatie verwachten, maar omdat ze via hun ouders leren dat ze ertoe doen. Wanneer die bevestiging structureel ontbreekt, kan dat gevolgen hebben voor hun zelfbeeld. Als volwassene blijf je dan misschien zoeken naar de goedkeuring die je vroeger zo graag had willen krijgen.
4. Je komt steeds in ingewikkelde relaties terecht
Heb je het gevoel dat je steeds op dezelfde soort partner valt? Iemand die emotioneel afstandelijk is, weinig bevestiging geeft of je gevoelens niet helemaal serieus neemt? Dat kan te maken hebben met wat je vroeger gewend was.
Als kind leer je namelijk al veel over liefde en relaties. Wanneer emotionele afstand thuis normaal was, kan dat later vertrouwd aanvoelen. Zelfs als het je helemaal niet gelukkig maakt. Dat betekent natuurlijk niet dat je gedoemd bent om steeds de verkeerde partner te kiezen. Maar inzicht in oude patronen kan je wel helpen om andere keuzes te maken.
5. Na een gezellige middag ben je compleet gesloopt
Een verjaardag, een etentje met vriendinnen of een middag op het schoolplein: voor sommige mensen is het heerlijk ontspannen. Voor anderen voelt het alsof ze net een marathon hebben gelopen. Vooral als je tijdens sociale momenten voortdurend bezig bent met wat anderen van je vinden.
Zeg ik wel het juiste? Ben ik niet te aanwezig? Vindt iedereen het nog gezellig? Wie als kind vaak op zijn woorden moest letten of de stemming van zijn ouders goed in de gaten hield, kan dat gedrag later blijven vertonen. En voortdurend rekening houden met iedereen behalve jezelf? Daar word je behoorlijk moe van.
6. Je vindt het lastig om zelf emotionele steun te geven
Je kind komt huilend thuis omdat het ruzie heeft gehad met een vriendje. Je wilt troosten, maar merkt dat je eigenlijk niet goed weet wat je moet zeggen. Of je schiet meteen in de oplossingsmodus: Ach joh, morgen spelen jullie vast weer samen. Dat kan gebeuren wanneer je zelf nooit goed hebt geleerd hoe je met emoties omgaat.
Kinderen leren namelijk niet alleen van wat hun ouders zeggen, maar vooral van wat ze doen. Als er thuis weinig ruimte was voor verdriet, angst of boosheid, kan het later lastig zijn om die gevoelens bij jezelf én anderen te herkennen. Dat betekent niet dat je geen liefdevolle ouder of partner kunt zijn. Het betekent alleen dat emotionele steun bieden voor jou misschien minder vanzelfsprekend is.
Gelukkig kun je het ook anders doen
Misschien herken je jezelf in één van deze punten. Of misschien denk je tijdens het lezen juist aan hoe je zelf met je kinderen omgaat. Het goede nieuws? Je opvoeding heeft invloed op je, maar bepaalt niet hoe de rest van je leven eruitziet.
Je kunt leren om je grenzen aan te geven, liever voor jezelf te zijn en beter met emoties om te gaan. En ook als ouder hoef je echt niet alles perfect te doen. Sterker nog: kinderen hebben helemaal geen perfecte ouders nodig.
Een ouder die luistert, gevoelens serieus neemt en na een minder handig moment gewoon kan zeggen ‘sorry, dat had ik anders moeten aanpakken’, komt al een heel eind. En soms begint dat met iets heel kleins: je kind niet meteen vertellen dat het allemaal wel meevalt, maar eerst even vragen wat er aan de hand is.
Je kind emotioneel sterker maken? Deze 6 simpele gewoontes maken meer verschil dan je denkt. Je leest het hier.
Kek Mama leesdeals
Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau