Experts slaan alarm: zoveel levensjaren verliezen kinderen door passief meeroken ouders

Maaike van Eijk

12 maart, 2026 - 18:00

Leestijd: 5 minuten

Jaarlijks gaan daardoor miljoenen gezonde levensjaren verloren, iets wat volgens onderzoekers grotendeels te voorkomen is.

Passief meeroken

De resultaten werden gepresenteerd op het congres van de European Respiratory Society in Amsterdam. Uit de analyse blijkt dat kinderen wereldwijd samen ongeveer 8,45 miljoen gezonde levensjaren verliezen door blootstelling aan sigarettenrook van anderen. Vooral kinderen in armere regio’s en sociaal kwetsbare omstandigheden worden zwaar getroffen.

Vermijdbare ziekten

Onderzoeker Siyu Dai van de Hangzhou Normal University en de Chinese University of Hong Kong benadrukt dat passief roken een groot en vaak onderschat probleem is. “Passief roken is een belangrijke veroorzaker van vermijdbare ziekten en van sterfte van kinderen. Er bestaat niet zoiets als een veilig blootstellingsniveau”, aldus Dai.

Gezondheidsproblemen

Meeroken kan bij kinderen verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken. Zo wordt het in verband gebracht met infecties van de luchtwegen, hart- en vaatziekten en neurologische ontwikkelingsstoornissen. Ook kan het astmasymptomen verergeren. Vooral jonge kinderen lopen extra risico omdat hun longen en immuunsysteem nog in ontwikkeling zijn. Daarnaast hebben zij weinig invloed op hun leefomgeving en kunnen ze blootstelling aan rook vaak niet vermijden.

Vroegtijdige sterfgevallen

Volgens cijfers van de World Health Organization veroorzaakt passief roken wereldwijd jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen vroegtijdige sterfgevallen. Onder die slachtoffers bevinden zich ongeveer 65.000 kinderen jonger dan 15 jaar. Daarnaast worden nog veel meer kinderen ziek door rook van anderen.

Onderzoek

Voor het onderzoek analyseerden Dai en haar collega Ruiying Jin gegevens uit de Global Burden of Disease Study. Dit grote internationale project verzamelt wereldwijd gegevens over sterfte en ziektelast van veelvoorkomende aandoeningen.

De onderzoekers gebruikten daarbij het zogeheten DALY-systeem (Disability-Adjusted Life Years). Deze maat laat zien hoeveel gezonde levensjaren verloren gaan door ziekte of door vroegtijdig overlijden. Eén DALY staat gelijk aan één jaar gezond leven dat verloren gaat.

Luchtweginfecties

De analyse van gegevens uit meer dan 200 landen liet zien dat passief roken in 2021 wereldwijd miljoenen verloren gezonde levensjaren bij kinderen veroorzaakte. Zo gingen ongeveer 3,79 miljoen levensjaren verloren door luchtweginfecties zoals bronchitis en longontsteking. Daarnaast werden circa 0,80 miljoen levensjaren verloren door oorontstekingen en ongeveer 3,86 miljoen door longontsteking en tuberculose. Samen komt dat neer op bijna 8,45 miljoen gezonde levensjaren die wereldwijd verloren gingen door meeroken.

Lees ook

Patricia

”Kleine kinderen, kleine zorgen, grote kinderen, grote zorgen’. Blijkt dat cliché dus waar te zijn’

Verschillen

De impact van passief roken verschilt sterk per regio. In landen met een hogere sociaal-economische ontwikkeling is de ziektelast relatief laag. Daar ligt het aantal DALY’s rond de 8 tot 10 per 100.000 kinderen. In armere regio’s liggen die cijfers echter veel hoger: daar kan de ziektelast oplopen tot meer dan 300 per 100.000 kinderen.

Factoren

Volgens Dai komt dat door een combinatie van factoren. In sommige regio’s is er minder bewustzijn over de gevaren van passief roken. Daarnaast wonen gezinnen er vaker in kleine, slecht geventileerde woningen waar rook zich sneller ophoopt. Ook ontbreekt in sommige landen streng beleid om tabaksgebruik te beperken.

Hogere blootstelling

“De gevolgen van passief roken voor de luchtwegen van kinderen blijven ernstig, maar in sommige delen van de wereld lijden kinderen veel meer dan in andere delen. Kinderen in regio’s met een lage SDI-score dragen een onevenredig groot deel van deze vermijdbare ziektelast. Dit is waarschijnlijk het gevolg van een combinatie van factoren, zoals een lager bewustzijn van het publiek over de gevaren van passief roken, meer overbevolkte en slecht geventileerde woningen en minder beleid op het ontmoedigen van tabak. Deze omstandigheden kunnen leiden tot hogere blootstelling.”

Maatregelen

Volgens Filippos Filippidis van de European Respiratory Society laten de resultaten zien dat er dringend meer maatregelen nodig zijn om kinderen te beschermen tegen tabaksrook.

“Over de hele wereld roken nog steeds honderden miljoenen mensen. Met als gevolg dat velen worden blootgesteld aan passief roken. Helaas lijden kinderen vaak het ergst, omdat hun longen nog in ontwikkeling zijn en ze het roken thuis niet kunnen vermijden. Deze studie meet die enorme schade. Het is een wake-upcall: we moeten meer doen om kinderen te beschermen. Er moeten wetten komen die roken beperken op plaatsen waar kinderen wonen of naar school gaan. De meest efficiënte aanpak is echter om roken in alle leeftijdsgroepen terug te dringen. Daarmee zou ook de blootstelling van kinderen aanzienlijk afnemen.”

Nieuwe nicotineproducten

Hij wijst er daarnaast op dat ook nieuwe nicotineproducten aandacht verdienen. “Nu tabaksfabrikanten hun marketing van nieuwe producten, zoals e-sigaretten en verhitte tabak, intensiveren is het bovendien belangrijk om te onderzoeken hoe deze producten indirect de gezondheid van kinderen kunnen beïnvloeden wanneer zij worden blootgesteld aan passief roken.”

Ben je trouwens benieuwd welk verrassende hulpmiddel zwangere vrouwen helpt om te stoppen met roken? Je leest het hier.

Bron: EurekAlert!

Abonneer met cadeau of korting

Ga voor me-time met Kek Mama Magazine!

Ga voor me-time