Beeld: Canva
Zeg maar dag tegen het zoveelste stoppen-met-roken-appje of een streng vingertje. Er waait mogelijk een frisse (en verrassend simpele) wind door Nederland als het gaat om het helpen van zwangere vrouwen bij het stoppen met roken.
De Britten doen het al een tijdje en het werkt: met… cadeaubonnen.
In Nederland steken naar schatting zeker tienduizend zwangere vrouwen nog regelmatig een sigaret op. Niet omdat ze dat zo leuk vinden, maar omdat stoppen met roken nou eenmaal loeimoeilijk is. Dagelijks worden ongeveer achtentwintig baby’s geboren die in de buik zijn blootgesteld aan tabaksrook, met soms flinke gezondheidsproblemen als gevolg.
Artsen en onderzoekers van het Erasmus MC en het Trimbos-instituut kijken daarom naar het Verenigd Koninkrijk. Daar krijgen zwangere vrouwen (en hun partners) niet alleen coaching om te stoppen met roken, maar ook een cadeaubon als extra motivatie. Geen medicatie, geen zware therapie – gewoon een tastbare beloning.
“Deze vrouwen willen echt heel graag stoppen met roken”, vertelt Linda van der Spek, onderzoeker in het Sophia Kinderziekenhuis (Erasmus) en bij Trimbos. “Maar het gevoel van beloning dat ze krijgen van roken maakt het ontzettend lastig. Door een cadeaubon te geven als ze het een bepaalde periode volhouden om niet te roken, bestrijden we dat gevoel met een alternatief beloningsgevoel.”
Dat klinkt misschien bijna te simpel, maar onderzoek laat zien dat het effect heeft. In Engeland krijgen deelnemers bij elke rookvrije mijlpaal, een week, een maand of langer, een cadeaubon. Met een blaastest wordt gecheckt of ze écht rookvrij zijn gebleven. Juist op de momenten dat stoppen het zwaarst is, is die beloning er meteen.
“Ouders die naast coaching ook cadeaubonnen ontvangen, hebben twee- tot driemaal meer kans om succesvol te stoppen met roken dan ouders die alleen coaching krijgen”, zegt Van der Spek. “Deelnemers blijven ook op de lange termijn vaker rookvrij. Dat is niet alleen een belangrijke gezondheidswinst voor de baby en de ouders, maar het is ook nog eens kostenbesparend.”
Want roken tijdens de zwangerschap vergroot de kans op vroeggeboorte, een laag geboortegewicht en later zelfs chronische aandoeningen, zoals astma. “Daarom is het zo belangrijk om het roken te stoppen tijdens de zwangerschap”, aldus Van der Spek. “Anders worden gezondheidsproblemen van generatie op generatie doorgegeven.”
In Nederland loopt nu een pilot met tweehonderd aanstaande moeders en hun partners. Als die succesvol blijkt, is de volgende stap duidelijk: zorgverzekeraars overtuigen dat cadeaubonnen misschien wel het meest onverwachte, maar effectieve, hulpmiddel zijn om rookvrij zwanger te worden.
Nieuw onderzoek wijst uit dat kinderen van moeders die blijven roken tijdens de zwangerschap op 10-jarige leeftijd zelfs meetbaar kleinere hersenen hebben. Je leest er hier meer over.
Bron: Cochrane Library
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.
Voetbalster en voormalig Oranje-international Lieke Martens (33) heeft voor het eerst openhartig verteld over het verlies van haar zoontje Eden.
Wie rond de eeuwwisseling een kind kreeg, koos vaak voor namen die overal opdoken: op schoolpleinen, in televisieseries en zelfs in de hitlijsten.
In het begin van een nieuwe relatie is het voor veel mensen een bekend patroon: je wilt ontspannen overkomen, terwijl je ondertussen constant checkt wat de ander doet, zegt of laat. App je te vaak? Vraag je te snel waar het heen gaat? Of houd je je juist in uit angst om te intens te […]
