De verrassende reden waarom social media impact heeft op de mentale gezondheid van jongeren (en het is niet wat je denkt)

Auteur

Maaike van Eijk

Het gaat namelijk minder om het scrollen zelf, en meer om wat er stilletjes door wordt verdrongen.

Social media vs. mentale gezondheid

De inzichten komen uit de SCAMP-studie van onderzoekers van Imperial College London. Zij volgden ruim 2300 schoolkinderen en keken naar hun schermgebruik en mentale gezondheid over meerdere jaren. Wat blijkt: kinderen van elf tot twaalf jaar die meer dan drie uur per dag op social media zaten, hadden op latere leeftijd (dertien tot vijftien jaar) vaker last van depressieve en angstsymptomen. Vooral bij meisjes werd dit verband duidelijker zichtbaar dan bij jongens.

Slaap

Toch ligt de oorzaak volgens de onderzoekers niet simpelweg bij social media zelf. Het draait vooral om wat het gebruik verdringt, en dan vooral slaap. Laat en langdurig schermgebruik kan ervoor zorgen dat kinderen minder slapen of een slechter slaapritme ontwikkelen. En juist die slaap blijkt een belangrijke schakel te zijn in hun emotionele ontwikkeling.

Aanhoudende verstoringen

Zoals Chen Shen het verwoordt: “De relatie die we zien is complex. Het is dus niet zo eenvoudig als zeggen dat socialmediagebruik direct een slechte mentale gezondheid bij kinderen veroorzaakt, zoals bijvoorbeeld de goed onderbouwde directe link tussen roken en longkanker. Maar we zien dat kinderen die in Year 7 boven een bepaald niveau social media gebruiken, vaker mentale gezondheidsproblemen ontwikkelen wanneer ze in Year 9 en Year 10 zitten. Wij denken dat dit grotendeels te wijten is aan aanhoudende verstoringen van de slaap.”

Lees ook

Columns

‘Als een vrouw zegt bewust geen kinderen te willen, schiet ik direct in de verdediging’

Trend

Ook professor Mireille Toledano benadrukt dat het om het grotere plaatje gaat: “Onze analyse laat een duidelijke trend zien in de hoeveelheid tijd die aan social media wordt besteed en mentale gezondheidsuitkomsten. Kinderen die social media-apps langer gebruiken en later op de avond, kunnen de slaap die ze nodig hebben om gezond te functioneren tekortdoen. Wij denken dat dit de belangrijkste reden is dat we op de lange termijn een blijvend effect op hun mentale gezondheid zien.”

Genuanceerd

Het onderzoek laat daarmee vooral zien dat het geen zwart-witverhaal is. Social media wordt vaak in één adem genoemd met negatieve effecten, maar de werkelijkheid blijkt genuanceerder. Het gaat minder om ‘wel of niet’ en meer om ‘hoe’ en ‘wanneer’ het wordt gebruikt.

Balans

Wat wel overeind blijft, is een praktische conclusie waar veel ouders zich in zullen herkennen: balans maakt het verschil. Minder laat op de avond scrollen, meer rust en een gezond slaapritme lijken geen wereldschokkende maatregelen, maar kunnen op de lange termijn juist veel betekenen voor hoe een kind zich voelt en ontwikkelt.

Ben je trouwen ook benieuwd onder welke leeftijd een smartphone slecht is voor de mentale gezondheid? Je leest het hier.

Bron: Imperial College London

Kek Mama leesdeals

Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau

Ga voor me-time