Jarenlang werd de oorzaak vooral gezocht in social media zelf: te veel prikkels, te weinig echte verbinding, te veel vergelijken. Logisch ook, want het is een makkelijke verdachte. Maar nieuw onderzoek laat zien dat de verklaring misschien ergens anders ligt en die is verrassender dan gedacht.
Lees verder onder de advertentie
Het gaat namelijk minder om het scrollen zelf, en meer om wat er stilletjes door wordt verdrongen.
Social media vs. mentale gezondheid
De inzichten komen uit de SCAMP-studie van onderzoekers van Imperial College London. Zij volgden ruim 2300 schoolkinderen en keken naar hun schermgebruik en mentale gezondheid over meerdere jaren. Wat blijkt: kinderen van elf tot twaalf jaar die meer dan drie uur per dag op social media zaten, hadden op latere leeftijd (dertien tot vijftien jaar) vaker last van depressieve en angstsymptomen. Vooral bij meisjes werd dit verband duidelijker zichtbaar dan bij jongens.
Lees verder onder de advertentie
Slaap
Toch ligt de oorzaak volgens de onderzoekers niet simpelweg bij social media zelf. Het draait vooral om wat het gebruik verdringt, en dan vooral slaap. Laat en langdurig schermgebruik kan ervoor zorgen dat kinderen minder slapen of een slechter slaapritme ontwikkelen. En juist die slaap blijkt een belangrijke schakel te zijn in hun emotionele ontwikkeling.
Lees verder onder de advertentie
Aanhoudende verstoringen
Zoals Chen Shen het verwoordt: “De relatie die we zien is complex. Het is dus niet zo eenvoudig als zeggen dat socialmediagebruik direct een slechte mentale gezondheid bij kinderen veroorzaakt, zoals bijvoorbeeld de goed onderbouwde directe link tussen roken en longkanker. Maar we zien dat kinderen die in Year 7 boven een bepaald niveau social media gebruiken, vaker mentale gezondheidsproblemen ontwikkelen wanneer ze in Year 9 en Year 10 zitten. Wij denken dat dit grotendeels te wijten is aan aanhoudende verstoringen van de slaap.”
Ook professor Mireille Toledano benadrukt dat het om het grotere plaatje gaat: “Onze analyse laat een duidelijke trend zien in de hoeveelheid tijd die aan social media wordt besteed en mentale gezondheidsuitkomsten. Kinderen die social media-apps langer gebruiken en later op de avond, kunnen de slaap die ze nodig hebben om gezond te functioneren tekortdoen. Wij denken dat dit de belangrijkste reden is dat we op de lange termijn een blijvend effect op hun mentale gezondheid zien.”
Lees verder onder de advertentie
Genuanceerd
Het onderzoek laat daarmee vooral zien dat het geen zwart-witverhaal is. Social media wordt vaak in één adem genoemd met negatieve effecten, maar de werkelijkheid blijkt genuanceerder. Het gaat minder om ‘wel of niet’ en meer om ‘hoe’ en ‘wanneer’ het wordt gebruikt.
Balans
Wat wel overeind blijft, is een praktische conclusie waar veel ouders zich in zullen herkennen: balans maakt het verschil. Minder laat op de avond scrollen, meer rust en een gezond slaapritme lijken geen wereldschokkende maatregelen, maar kunnen op de lange termijn juist veel betekenen voor hoe een kind zich voelt en ontwikkelt.
Lees verder onder de advertentie
Ben je trouwen ook benieuwd onder welke leeftijd een smartphone slecht is voor de mentale gezondheid? Je leest het hier.
Sommige moeders plannen weken vooruit, anderen worden op een doodgewone dinsdag ineens eventmanager. Want als een kind besluit dat er een feestje komt, dan komt er een feestje, punt.
Iedere week delen we op Kek Mama een dilemma van onze lezers. Deze week deelt Yura (34) haar dilemma. Samen met haar partner zit ze middenin de tropenjaren. Mede daardoor speelt hun telefoon een grote rol in hun avondritueel.
Sommige weekenden bestaan uit voetbal langs de lijn en stapels was wegwerken. En soms verandert je woonkamer ineens in een minishowbizzfeestje. Voor de familie Wildeman uit Een huis vol was het er zo een waar ze nog jaren over napraten.
Een paar deuren verderop woont de dochter van Caroline Tensen, Lotte, die drie weken geleden moeder werd van zoon James. En Caroline zat er op de eerste rang bij tijdens de bevalling.