Beeld: Canva
Jarenlang werd de oorzaak vooral gezocht in social media zelf: te veel prikkels, te weinig echte verbinding, te veel vergelijken. Logisch ook, want het is een makkelijke verdachte. Maar nieuw onderzoek laat zien dat de verklaring misschien ergens anders ligt en die is verrassender dan gedacht.
Het gaat namelijk minder om het scrollen zelf, en meer om wat er stilletjes door wordt verdrongen.
De inzichten komen uit de SCAMP-studie van onderzoekers van Imperial College London. Zij volgden ruim 2300 schoolkinderen en keken naar hun schermgebruik en mentale gezondheid over meerdere jaren. Wat blijkt: kinderen van elf tot twaalf jaar die meer dan drie uur per dag op social media zaten, hadden op latere leeftijd (dertien tot vijftien jaar) vaker last van depressieve en angstsymptomen. Vooral bij meisjes werd dit verband duidelijker zichtbaar dan bij jongens.
Toch ligt de oorzaak volgens de onderzoekers niet simpelweg bij social media zelf. Het draait vooral om wat het gebruik verdringt, en dan vooral slaap. Laat en langdurig schermgebruik kan ervoor zorgen dat kinderen minder slapen of een slechter slaapritme ontwikkelen. En juist die slaap blijkt een belangrijke schakel te zijn in hun emotionele ontwikkeling.
Zoals Chen Shen het verwoordt: “De relatie die we zien is complex. Het is dus niet zo eenvoudig als zeggen dat socialmediagebruik direct een slechte mentale gezondheid bij kinderen veroorzaakt, zoals bijvoorbeeld de goed onderbouwde directe link tussen roken en longkanker. Maar we zien dat kinderen die in Year 7 boven een bepaald niveau social media gebruiken, vaker mentale gezondheidsproblemen ontwikkelen wanneer ze in Year 9 en Year 10 zitten. Wij denken dat dit grotendeels te wijten is aan aanhoudende verstoringen van de slaap.”
Ook professor Mireille Toledano benadrukt dat het om het grotere plaatje gaat: “Onze analyse laat een duidelijke trend zien in de hoeveelheid tijd die aan social media wordt besteed en mentale gezondheidsuitkomsten. Kinderen die social media-apps langer gebruiken en later op de avond, kunnen de slaap die ze nodig hebben om gezond te functioneren tekortdoen. Wij denken dat dit de belangrijkste reden is dat we op de lange termijn een blijvend effect op hun mentale gezondheid zien.”
Het onderzoek laat daarmee vooral zien dat het geen zwart-witverhaal is. Social media wordt vaak in één adem genoemd met negatieve effecten, maar de werkelijkheid blijkt genuanceerder. Het gaat minder om ‘wel of niet’ en meer om ‘hoe’ en ‘wanneer’ het wordt gebruikt.
Wat wel overeind blijft, is een praktische conclusie waar veel ouders zich in zullen herkennen: balans maakt het verschil. Minder laat op de avond scrollen, meer rust en een gezond slaapritme lijken geen wereldschokkende maatregelen, maar kunnen op de lange termijn juist veel betekenen voor hoe een kind zich voelt en ontwikkelt.
Ben je trouwen ook benieuwd onder welke leeftijd een smartphone slecht is voor de mentale gezondheid? Je leest het hier.
Bron: Imperial College London
Haar man werkt hard en kreeg eindelijk die promotie, voor de droombaan waar hij het allemaal voor deed. Maar ja. Lotte zag het niet zitten.
Het moederschap is prachtig, vervullend… en soms gewoon keihard overleven. En toch fluisteren veel ouders hun uitputting liever weg dan dat ze hem hardop uitspreken. Want toegeven dat je eraan onderdoor gaat? Dat voelt al snel als falen.
Je kent het wel. Je gaat “even langs” bij je ouders en voor je het weet zit je weer in een soort auditie van je leven: “Werk je nog steeds daar?” “Is dat wel handig met de kinderen?” “Je ziet er moe uit…”
Moeder van een peuter, en nog steeds chronisch reislustig. Nu haar relatie voorbij is, stapt freelance redacteur Lianne Kooistra met haar dochter in een camper om voor lange tijd door Europa te trekken. Onderweg zoeken ze een nieuw ritme, nieuwe plekken en af en toe een speeltuin. In haar columns schrijft ze over hun tijdelijke […]
Ben je op zoek naar een te leuke eyecatcher voor in de kinderkamer? Dan hebben wij dé musthave gespot: een opblaasbare poef in de vorm van Nijntje. En je scoort ‘m ook nog eens voor een leuke prijs.
Vonneke ‘Bonneke’ Ritfeld en Davinio Beerthuizen zijn sinds een aantal maanden ouders van twee. Ze zijn de eersten om te benadrukken dat het niet alleen maar een roze wolk is, hoe happy ze ook zijn.
