Waarom steeds minder jongeren ouders worden is al jaren een puzzel voor wetenschappers. Twee nieuwe studies gooien nu een opvallende mogelijke factor in de discussie: de smartphone.
Lees verder onder de advertentie
Niet als enige oorzaak, benadrukken onderzoekers, maar wel als onderdeel van een bredere verschuiving in hoe jongeren leven, daten en relaties aangaan.
Daling van geboortecijfers
De daling van geboortecijfers is zichtbaar in veel westerse landen. Jongeren stellen het ouderschap uit of kiezen er helemaal niet meer voor. Wat onderzoekers vooral intrigeert is dat de afname bij jongere leeftijdsgroepen rond 2007 ineens sterker werd. Dat is precies de periode waarin de eerste iPhone op de markt kwam en het smartphonegebruik wereldwijd sterk toenam.
Lees verder onder de advertentie
Patroon
In grootschalige analyses waarin miljoenen geboorteregistraties uit 128 landen werden meegenomen, zien onderzoekers een patroon: waar smartphones sneller werden geïntroduceerd, daalden geboortecijfers vaak sterker. Een tweede studie keek specifieker naar de beginjaren van de smartphone en vond een vergelijkbare samenloop.
Lees verder onder de advertentie
Van de kroeg naar het scherm
De kern van de hypothese zit in veranderend sociaal gedrag. Jongeren zouden minder vaak offline samenkomen en meer tijd besteden aan online contact. Daardoor ontstaan er simpelweg minder nieuwe ontmoetingen, wat invloed kan hebben op het vormen van relaties.
Lees verder onder de advertentie
Minder sociale contacten
Demograaf Jan Latten ziet dat jongeren minder uitgaan en daardoor minder spontane sociale contacten opdoen. Datingapps bestaan wel, maar vervangen volgens hem niet volledig het toevallige ontmoeten. “Een zekere paradox dus.” Ook mediawetenschapper Linda Duits benadrukt dat de manier van contact leggen is veranderd.
Lees verder onder de advertentie
Meer informatie, andere keuzes
Naast sociaal gedrag kijken onderzoekers ook naar bredere maatschappelijke effecten. Door smartphones is informatie over anticonceptie, seksualiteit en abortus veel gemakkelijker beschikbaar geworden. Ook discussies over relaties, emancipatie en levenskeuzes verspreiden zich sneller dan vroeger. Latten wijst erop dat jongeren daardoor anders gaan nadenken over hun gezin en toekomstplannen. Tegelijkertijd speelt de veranderende positie van vrouwen in de samenleving een grote rol in het uitstellen van kinderen.
“De positie van vrouwen is de laatste jaren sterk veranderd. Vrouwen maken tegenwoordig andere keuzes.” Studie, werk en persoonlijke ontwikkeling krijgen vaker prioriteit boven een gezin.
AI
Volgens Latten stopt de discussie niet bij smartphones. Hij ziet ook kunstmatige intelligentie als mogelijke invloed op relaties van de toekomst. “Jonge mensen die alleen zijn chatten tegenwoordig met chatbots die continu zeggen: wat ben je goed en wat ben je leuk. Voor sommigen duurt het langer om een partner te vinden, want mensen zijn kritischer dan AI en dan komt er niet zo snel een baby.”
Als Vince samen met zijn vriendje Owen besluit een cake te bakken, vindt moeder Tessa het een geweldig idee. De jongens willen alles helemaal zelf doen en Tessa laat ze hun gang gaan. Maar wanneer de cake eindelijk klaar is, blijkt er tijdens het bakken iets behoorlijk mis te zijn gegaan.
Milou heeft een drukke baan, twee pubers en een agenda die eigenlijk altijd overvol is. Toch verwacht haar broer Thijs dat ze wel even op zijn hond past als hij op vakantie gaat. Wanneer ze voor het eerst nee zegt, reageert hij woedend.
Wendy (38) vond het hartstikke lief dat haar dochter Joy (12) haar oma mee uit lunchen vroeg. Zeker omdat haar schoonmoeder regelmatig klaagt dat ze zich eenzaam voelt. Maar toen Joy thuiskwam en vertelde hoe de lunch was verlopen, wist Wendy niet wat ze hoorde.
Gezinsuitbreiding hoeft niet altijd te betekenen dat er rompertjes, luiers en nachtvoedingen aan te pas komen. Bij Simon Keizer en zijn vrouw AnneMarie is namelijk een schattige puppy komen wonen.
Een gezin met één kind kan helemaal compleet voelen, maar soms blijft er voor Monique Hansler (65) toch een verlangen naar meer. Samen met haar partner Peter kreeg ze zoon Mike (33), maar ze had graag nog een tweede kind gekregen.