Beeld: Canva
Waarom steeds minder jongeren ouders worden is al jaren een puzzel voor wetenschappers. Twee nieuwe studies gooien nu een opvallende mogelijke factor in de discussie: de smartphone.
Niet als enige oorzaak, benadrukken onderzoekers, maar wel als onderdeel van een bredere verschuiving in hoe jongeren leven, daten en relaties aangaan.
De daling van geboortecijfers is zichtbaar in veel westerse landen. Jongeren stellen het ouderschap uit of kiezen er helemaal niet meer voor. Wat onderzoekers vooral intrigeert is dat de afname bij jongere leeftijdsgroepen rond 2007 ineens sterker werd. Dat is precies de periode waarin de eerste iPhone op de markt kwam en het smartphonegebruik wereldwijd sterk toenam.
In grootschalige analyses waarin miljoenen geboorteregistraties uit 128 landen werden meegenomen, zien onderzoekers een patroon: waar smartphones sneller werden geïntroduceerd, daalden geboortecijfers vaak sterker. Een tweede studie keek specifieker naar de beginjaren van de smartphone en vond een vergelijkbare samenloop.
De kern van de hypothese zit in veranderend sociaal gedrag. Jongeren zouden minder vaak offline samenkomen en meer tijd besteden aan online contact. Daardoor ontstaan er simpelweg minder nieuwe ontmoetingen, wat invloed kan hebben op het vormen van relaties.
Demograaf Jan Latten ziet dat jongeren minder uitgaan en daardoor minder spontane sociale contacten opdoen. Datingapps bestaan wel, maar vervangen volgens hem niet volledig het toevallige ontmoeten. “Een zekere paradox dus.” Ook mediawetenschapper Linda Duits benadrukt dat de manier van contact leggen is veranderd.
Naast sociaal gedrag kijken onderzoekers ook naar bredere maatschappelijke effecten. Door smartphones is informatie over anticonceptie, seksualiteit en abortus veel gemakkelijker beschikbaar geworden. Ook discussies over relaties, emancipatie en levenskeuzes verspreiden zich sneller dan vroeger. Latten wijst erop dat jongeren daardoor anders gaan nadenken over hun gezin en toekomstplannen. Tegelijkertijd speelt de veranderende positie van vrouwen in de samenleving een grote rol in het uitstellen van kinderen.
“De positie van vrouwen is de laatste jaren sterk veranderd. Vrouwen maken tegenwoordig andere keuzes.” Studie, werk en persoonlijke ontwikkeling krijgen vaker prioriteit boven een gezin.
Volgens Latten stopt de discussie niet bij smartphones. Hij ziet ook kunstmatige intelligentie als mogelijke invloed op relaties van de toekomst. “Jonge mensen die alleen zijn chatten tegenwoordig met chatbots die continu zeggen: wat ben je goed en wat ben je leuk. Voor sommigen duurt het langer om een partner te vinden, want mensen zijn kritischer dan AI en dan komt er niet zo snel een baby.”
Benieuwd naar andere redenen? Je leest ze hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: NBER
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Laurie (39) is orthopedagoog, opvoeddeskundige en moeder van zoons Dex (8) en Otis (4). Ze heeft twee jaar met haar gezin in Zuid-Afrika gewoond en is dit jaar teruggekeerd naar Nederland. In haar column schrijft Laurie over de hoogtepunten en worstelingen van het ouderschap.
Ilva Kuijpers (28) is leerkracht van groep 1/2. Iedere maand schrijft ze voor Kek Mama een column over haar belevenissen op de basisschool.
Kinderen, luchthavens en op tijd komen: het is nogal een uitdaging. Als je kinderen dan ook nog verstoppertje gaan spelen en er eentje spoorloos verdwenen blijkt, slaat de paniek al snel toe.
Alsof het gemis van Jade Kops nog niet groot genoeg was, krijgt haar familie opnieuw een zware klap te verwerken. Via Instagram maakt haar zus Amber bekend dat ook hun opa is overleden. Nog geen paar maanden nadat ze afscheid moesten nemen van Jade, volgt opnieuw een ingrijpend verlies.
Er is gezinsuitbreiding op komst bij Rens Kroes (38). De schrijfster en ondernemer maakt maandag bekend dat zij en haar man Sid hun tweede kind verwachten.
