Beeld: Canva Pro
Ze sturen het in de familie-app met 48 emoji’s erbij: “Heb je dit al gezien?! Ze klonen nu stemmen om geld te stelen!” Of erger: ze klikken op een link van een zogenaamd nieuwsbericht waarin “dokters” beweren dat een specifieke soort water drinken kanker geneest.
Welkom in 2025: het tijdperk waarin kunstmatige intelligentie (AI) niet alleen onze kinderen, maar ook onze (groot)ouders bij de neus neemt.
Onze (schoon)ouders zijn vaak digitale laatbloeiers. Ze groeiden op met postzegels en telefoons met draaischijf, niet met deepfakes, voice-clones en AI-gegenereerde filmpjes die eruitzien als het NOS Journaal. Volgens onderzoek van de Universiteit van Michigan wil 92 procent van de 50-plussers graag weten of iets echt of AI-gemaakt is. En ruim 80 procent zegt: “Leer me alsjeblieft de risico’s.”
AI maakt misleiding slimmer dan ooit. Er zijn:
In Florida verloor een vrouw 15.000 dollar toen ze een telefoontje kreeg van “haar dochter” die huilend zei dat ze een auto-ongeluk had gehad. De stem was écht, maar volledig nagemaakt met AI. Dat soort scams heet niet voor niets een grandparent scam. Ze spelen in op paniek: “ik heb nú hulp nodig.” De gouden regel: niet in paniek raken. Stop. Adem. Bel terug op een nummer dat je zelf kent. En overleg met iemand anders voordat je iets doet.
Sommige AI-filmpjes verspreiden “foute feiten” zonder kwade bedoeling. Bijvoorbeeld een kinderfilmpje dat dieren verkeerd uitspreekt (ja, dat is echt gebeurd op YouTube Kids). Of “gezondheidstips” die compleet uit de lucht zijn gegrepen.
En ouderen die online medische info zoeken, lopen extra risico. Want dat AI-artikel dat klinkt als een huisarts? Dat kan net zo goed door een robot geschreven zijn met de overtuigingskracht van Dr. Google op steroïden.
1. Maak praten normaal.
Veel ouderen schamen zich als ze in een nepverhaal trappen. Vertel dat het iedereen kan overkomen.
2. Spreek een familie-codewoord af.
Iets wat alleen jullie weten. Wordt er gebeld met paniekverhaal? Vraag om het codewoord.
3. Wees zuinig met online info.
Zet hun sociale media op privé. En liever geen spraakberichtjes posten, AI heeft maar een paar seconden stemgeluid nodig om te klonen.
4. Reageer niet meteen.
Laat ze even wachten voor ze op iets inspelen (“ik bel zo terug” is magisch).
5. Check altijd de bron.
Klinkt iets te mooi (of te eng) om waar te zijn? Dan is het dat meestal ook. Laat ze even googelen of factchecken op betrouwbare sites zoals Snopes of PolitiFact.
6. Digitale les = gouden les.
Steeds meer buurthuizen en seniorencentra bieden cursussen over nepnieuws en AI. Samen leren = samen veiliger.
Wees mild. Schaamte is groot, maar ze zijn slachtoffer, geen schuldige. En eerlijk is eerlijk: ja, ze zijn soms wat goedgelovig, maar ze hebben ook levenswijsheid en intuïtie waar geen algoritme tegenop kan. Dus: help ze een beetje met de techniek, en laat hen jou leren hoe je nuchter blijft in een wereld vol digitale chaos.
AI heeft veel voordelen, maar het kan in de verkeerde handen ook vervelende situaties veroorzaken. Zoals tieners, die hun ouders willen pranken, waarvoor de politie meerdere malen heeft moeten uitrukken… Oeps. Je leest hier meer over de “zwerver-prank”.
Bron: Parents
Wie kinderen heeft, weet hoe snel het kan gaan. Voor Monique Westenberg lijkt het moment waarop haar zoon Dré langzaam richting de tienerjaren gaat ineens wel héél dichtbij te komen.
Een zwangerschap terwijl je huwelijk net is stukgelopen, zet alles op zijn kop. Als vervolgens blijkt dat je niet één, maar drie baby’s verwacht, wordt die nieuwe werkelijkheid nog veel groter. Kim maakte het mee en werd midden in haar scheiding moeder van een eeneiige meisjesdrieling.
Een buur helpen als ze een keer omhoogzit met de opvang? Natuurlijk. Maar bij Babette lijkt haar behulpzaamheid inmiddels iets te vanzelfsprekend te zijn geworden. Ze heeft zelf een dochter van zes, maar krijgt op maandag regelmatig twee extra kinderen over de vloer. Zonder dat haar buurvrouw eerst vraagt of dat eigenlijk wel uitkomt.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
Patricia van Liemt is schrijver en moeder van Maria (16) en Phaedra (13). Ze schrijft rake, eerlijke, grappige en vooral herkenbare columns over haar leven.
Grenzen stellen aan je kind is niet altijd gezellig. Zeker niet als je na een lange dag geen zin hebt in een discussie over nóg een filmpje, een snoepje voor het eten of die kamer die echt opgeruimd moet worden. Toch kan consequent zijn belangrijker zijn dan je denkt.
