Vroeg in de puberteit? Nieuw onderzoek wijst op deze verborgen risico’s voor je gezondheid

Accepteer cookies om deze video te kunnen zien.

Als eerste van de klas borsten krijgen of ineens flink de lucht in schieten terwijl je vriendjes nog volop kind zijn: vroeg in de puberteit komen is niet altijd een pretje. Nu blijkt uit nieuw onderzoek dat het ook gevolgen kan hebben voor de mentale gezondheid.

Lees verder onder de advertentie

Was jij vroeger dat meisje dat als eerste een bh nodig had? Dan weet je misschien nog hoe ongemakkelijk dat kon zijn. Terwijl je vriendinnen zich nergens druk om maakten, veranderde jouw lichaam al volop. Niet bepaald iets waar je als achtjarige op zit te wachten. Maar vroeg in de puberteit komen kan meer impact hebben dan alleen wat ongemakkelijke momenten in de kleedkamer.

Lees verder onder de advertentie

Vroeg in de puberteit

We spreken van een vervroegde puberteit als meisjes vóór hun achtste en jongens vóór hun negende jaar lichamelijke tekenen van de puberteit vertonen. Het komt niet heel vaak voor, maar voor kinderen die ermee te maken krijgen, kan het behoorlijk ingrijpend zijn.

Lees verder onder de advertentie

Duitse onderzoekers van het Universitair Ziekenhuis Essen wilden daarom weten of kinderen die uitzonderlijk vroeg in de puberteit komen, ook meer kans hebben op psychische problemen. Hun bevindingen werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Network Open.

Bijna 50 procent meer risico

Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers onder leiding van Lars Dinkelbach ruim tien jaar aan gegevens van zorgverzekeraars. Ze bekeken bijna 1.100 kinderen met een zogenoemde idiopathische centrale vroegtijdige puberteit (CPP). Dat betekent dat de puberteit te vroeg begint, zonder dat daar een duidelijke medische oorzaak voor is. Meer dan 91 procent van deze kinderen was meisje.

Lees verder onder de advertentie

Vervolgens vergeleken de onderzoekers hun gegevens met die van bijna 5.500 leeftijdsgenoten die op een normale leeftijd in de puberteit kwamen. Wat bleek? Kinderen met een vervroegde puberteit hadden bijna 50 procent meer risico op het ontwikkelen van psychische problemen. Denk aan depressie, angststoornissen, ADHD, gedragsproblemen, zelfbeschadiging en problemen met middelengebruik.

Eén op de vier kinderen

Dat klinkt behoorlijk heftig. Toch is het belangrijk om de cijfers in perspectief te plaatsen. De meeste kinderen in beide groepen ontwikkelden namelijk géén psychische aandoening.

Van de kinderen die vroeg in de puberteit kwamen, kreeg iets minder dan 25 procent tijdens de onderzoeksperiode een psychische diagnose. Bij kinderen die op een gebruikelijke leeftijd in de puberteit kwamen, was dat iets minder dan 17 procent.

Opvallend genoeg zagen de onderzoekers dat bepaalde gedragsproblemen, zoals oppositioneel-opstandige en antisociale gedragsstoornissen, soms al vaker voorkwamen vóórdat de vervroegde puberteit begon. Ook bleef het aantal nieuwe diagnoses van depressie en ADHD tot minstens acht jaar na de diagnose van vervroegde puberteit verhoogd.

Lees verder onder de advertentie

Hoe komt dat

Dat is nog niet helemaal duidelijk. De onderzoekers vermoeden dat verschillende factoren een rol kunnen spelen. Stel je voor: je bent acht jaar, speelt het liefst nog met je poppen of LEGO, maar je lichaam begint zich ineens te ontwikkelen alsof je al een tiener bent. Dat kan behoorlijk verwarrend zijn. Zeker als je klasgenoten nog helemaal niet met die veranderingen bezig zijn.

Lees verder onder de advertentie

Volgens de onderzoekers kunnen de lichamelijke en sociale veranderingen die bij een vroege puberteit horen, veel stress veroorzaken. Kinderen zijn op die leeftijd emotioneel vaak nog niet goed in staat om met zulke veranderingen om te gaan. Dan is er ook nog de kans op pesten. Want kinderen die er anders uitzien dan hun leeftijdsgenoten, kunnen helaas sneller het mikpunt worden van vervelende opmerkingen.

Daarnaast sluiten de onderzoekers niet uit dat hormonale veranderingen zelf een rol spelen bij het ontstaan van psychische klachten.

Doen als ouder

Geen reden om meteen in paniek te raken als je dochter vroeg borstontwikkeling krijgt of je zoon al jong tekenen van de puberteit vertoont. Het onderzoek laat een verband zien, maar bewijst niet dat een vroege puberteit psychische problemen veroorzaakt.

Lees verder onder de advertentie

Wel benadrukken de onderzoekers hoe belangrijk het is om als ouder alert te zijn op veranderingen in het gedrag of de stemming van je kind. Trekt je kind zich ineens terug? Is het opvallend somber, angstig of snel boos? Of merk je dat het niet lekker in zijn vel zit? Dan is het verstandig om daar aandacht aan te besteden en zo nodig hulp te zoeken.

Volgens de onderzoekers worden psychische problemen bij kinderen en jongeren nog te vaak niet herkend of behandeld. Dat is zonde, want juist door er vroeg bij te zijn, kun je veel verschil maken. De belangrijkste boodschap? Een kind dat lichamelijk sneller volwassen wordt, is emotioneel nog steeds gewoon een kind. Dat heeft misschien juist wat extra begrip, aandacht en ondersteuning nodig.

Lees verder onder de advertentie

Je bedoelt het vast goed, maar déze ogenschijnlijk onschuldige opmerking over het lichaam van je kind kan meer schade aanrichten dan je denkt. En waarschijnlijk heb je ‘m zelf ook weleens gemaakt… Je leest het hier.

Voeg ons toe als voorkeursbron
Facebook Twitter Whatsapp E-mail