Beeld: Canva
In de meeste relaties klinkt het simpel: eerlijkheid is de basis. Toch weet bijna iedereen dat de praktijk weerbarstiger is.
Van kleine ‘leugentjes om bestwil’ tot grotere geheimen, oneerlijkheid sluipt sneller een relatie binnen dan je zou denken. Nieuw onderzoek van de Universiteit van Kopenhagen laat zien dat dit niet alleen schade kan aanrichten, maar soms ook onverwachte effecten kan hebben.
Volgens onderzoeker Rachele Mazzini is het beeld minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht. “Mijn onderzoek laat zien dat oneerlijkheid vaak leidt tot twijfel en wantrouwen, wat schadelijk is voor een relatie. Maar paradoxaal genoeg kan oneerlijkheid óók een kans bieden voor groei en ontwikkeling”, zegt ze.
Vooral belangrijk is dat oneerlijkheid zelden op zichzelf staat. Het gaat vaak om terugkerende patronen tussen partners, in plaats van losse incidenten. “Het maakt deel uit van de dynamiek van een specifieke relatie en is vaak het gevolg van terugkerende relatiepatronen, in plaats van op zichzelf staande incidenten.”
Uit het onderzoek, gepubliceerd in Personal Relationships, kwamen verschillende herkenbare dynamieken naar voren. Zo is er de ‘vicieuze cirkel’, waarin partners elkaars oneerlijkheid beantwoorden met nog meer oneerlijkheid. Ook bestaat het patroon The Slowburn, waarbij de spanning in eerste instantie nog opweegt tegen het liegen, maar later plaatsmaakt voor schuld en schaamte.
Het onderzoek maakt daarnaast onderscheid tussen vier elementen: de vorm van oneerlijkheid (zoals liegen of ontrouw), het onderwerp, het motief en de gevolgen voor de relatie. Vooral dat laatste blijkt sterk te verschillen per situatie. Soms ontstaat oneerlijkheid vanuit de wens om de ander te beschermen.
“Mensen gaan er vaak vanuit dat oneerlijkheid altijd schadelijk is. Maar onze bevindingen suggereren dat sommige vormen van zogenoemde prosociale oneerlijkheid juist kunnen bijdragen aan het in stand houden van een relatie, bijvoorbeeld door onnodige ruzies of emotionele pijn te voorkomen”, aldus Mazzini.
Het kan ook een keerpunt zijn: “In sommige gevallen ervaren stellen de oneerlijkheid verrassend genoeg als een wake-upcall. Daardoor gaan ze eindelijk de problemen in hun relatie aanpakken, iets wat ze anders waarschijnlijk niet zouden hebben gedaan.”
In een vervolgonderzoek met stellen uit vijf landen bleek dat oneerlijkheid in het dagelijks leven relatief weinig voorkomt. Maar als het gebeurt, wordt het lang niet altijd herkend. Partners blijken vooral goed in het inschatten van eerlijkheid wanneer er juist niets speelt en missen signalen op de momenten dat het er wel toe doet.
Mazzini benadrukt dat dit laat zien hoe complex relationeel vertrouwen is. “Dit bevestigt het idee dat oneerlijkheid niet alleen draait om afzonderlijke gebeurtenissen. Het weerspiegelt vaak diepere relatiepatronen die sommige stellen onderscheiden van andere.”
Bron: Personal Relationships
Floor is al 25 jaar juf op een basisschool en moeder van Lotje (16) en Abel (19). Ze heeft een relatie met Roderik en is bonusmoeder van Kiki (9) en Feline (12). Op haar werk heeft ze te maken met 28 kleuters en 56 ouders. Maar wie is ze nou eigenlijk wat aan het leren? […]
Dat André Hazes (32) en Noa Braaf inmiddels ruim een jaar samen zijn, is geen geheim. Volgens de zanger is hun relatie vooral rustig en stabiel. Sterker nog, hij zegt dat ze nog nooit echt ruzie hebben gehad.
Floor is al 25 jaar juf op een basisschool en moeder van Lotje (16) en Abel (19). Ze heeft een relatie met Roderik en is bonusmoeder van Kiki (9) en Feline (12). Op haar werk heeft ze te maken met 28 kleuters en 56 ouders. Maar wie is ze nou eigenlijk wat aan het leren? […]
De beschuit met muisjes kan in huize Gnodde dubbel worden uitgedeeld. De familie is namelijk in korte tijd uitgebreid met twee nieuwe gezinsleden. Zowel Annebou als Gabrielle waren tegelijk in verwachting en mochten vlak na elkaar hun baby verwelkomen.
Angela (43) is samen met haar man, na een lange kinderwens, adoptiemoeder van twee broertjes geworden. Ze waren destijds 5 en 7 jaar oud. Ondertussen zijn ze drie jaar een mooi gezin. Ze blikt terug op de pittige en bijzondere periode van drie jaar geleden.
Als alleenstaande moeder heeft Stella het niet breed. Toch besloot ze al haar zuurverdiende spaargeld uit te geven aan haar dochter, die graag influencer wil worden.
