Juf Carola: ‘In mijn jaren als juf werd duidelijk: kinderen bloeien wanneer ze zich écht veilig voelen’

juf carola columnist Beeld: Liane Bron Fotografie
Juf Carola
Juf Carola
Leestijd: 4 minuten

Carola de Koning (46) werkte als leerkracht en kindercoach en specialiseerde zich in stress bij kinderen. Nu is ze onderwijsdeskundige bij Wijzer over de Basisschool en ontwikkelt zij samen met haar team nieuwe leermiddelen. Ze is expert in toetsstress rondom toetsen van IEP, Leerling in beeld (Cito) en de Doorstroomtoets. In haar columns neemt ze ouders mee in herkenbare momenten en deelt af en toe een kleine tip voor thuis of op school.

Lees verder onder de advertentie

De klas was die ochtend stiller dan normaal. Niet omdat ik het vroeg, maar vanzelf. Halfopen gordijnen, winterlicht en de geur van potloden en papier. Op de achtergrond speelde zachte, klassieke pianomuziek.

In mijn jaren als leerkracht en bijlesjuf werd één ding duidelijk: kinderen bloeien wanneer ze zich écht veilig voelen. Zó veilig dat ze hun schouders laten zakken, zó veilig dat je de zucht hoort waar ze thuis misschien geen tijd voor vinden. Die ochtend voelde ik: vandaag durf ik iets nieuws met ze aan.

Lees verder onder de advertentie

Een reis naar binnen

Op mijn bureau lag een boek dat ik wilde gebruiken: Anders kijken naar kinderen – Een reis naar binnen. Niet om iets ‘zweverigs’ te doen, maar om kinderen een andere manier van voelen te laten ervaren. Even stilstaan bij wat je van binnen voelt, iets wat we soms vergeten.

“Vandaag,” zei ik, “gaan we op reis. Naar binnen. Jullie hoeven niks te doen. Alleen luisteren. En alles wat je niet wilt, doe je niet.” Sommige kinderen keken nieuwsgierig, anderen schuifelden ongemakkelijk. Helemaal goed, veiligheid is ook mogen kiezen.

“Je mag je ogen dichtdoen… of open laten. Wat voor jou fijn voelt.” De muziek vulde de stilte. Ik las voor: een geleide fantasie over vliegen. Over licht worden, loskomen, stijgen. Over de wind die draagt.

Een klas die even ademde

De kinderen die hun ogen sloten, deden dat bewust. De kinderen die ze openhielden, zaten net zo stil. Een zeldzaam moment waarin dertig kinderen samen in rust zakten. Toen ik klaar was, opende iedereen langzaam de ogen. Er werd niet gegiecheld, niet geschuifeld. Ze bleven hangen in dat zachte gevoel.

Lees verder onder de advertentie

“Je mag tekenen wat je hebt beleefd,” zei ik. “Of een klein verhaaltje schrijven.” Potloden bewogen vanzelf. Geen wedstrijd, geen voorbeeld. Alleen hun binnenwereld.

“Ik vloog heel hoog…”

Sommige kinderen vertelden hun belevenissen: eerst twee jongens met grapjes over loopings, daarna een meisje dat tekende dat ze boven de wolken liep. Toen stak een meisje met lange, donkere vlechten haar vinger op. Stil, met een stemmetje dat hoopte niet te worden onderbroken.

“Ik vloog héél hoog,” zei ze. “En ik zag mijn ouders beneden op de grond. Maar… ze zagen mij niet.” De klas was stil. Niet ongemakkelijk stil, maar de soort stilte waarin iedereen voelt dat dit belangrijk is. Ik knikte zacht: “Dat lijkt me een bijzondere vlucht.” Ze haalde haar schouders op, glimlachend, met iets kleins onder die glimlach.

Lees verder onder de advertentie

Wat kinderen ons laten zien

Ik wist natuurlijk niet wat er thuis gebeurde, wat ze miste of juist overvloedig kreeg. Maar kinderen vertellen soms in hun verbeelding wat ze in het echte leven nog niet durven zeggen. Fantasie is niet hetzelfde als waarheid, maar kan er wel naar wijzen. Daarom is een veilig pedagogisch klimaat zoveel waard. Niet omdat kinderen stil moeten zijn, maar omdat ze pas durven laten zien wat er in hen leeft, als ze voelen dat het mag.

Vliegen begint bij gezien worden

Later die dag keek ik door de stapel tekeningen. Zoveel kleuren, zoveel verhalen, zoveel kleine werelden. En ik dacht aan dat meisje. Aan hoe ze vloog, naar beneden keek en hoopte dat iemand haar zag. Soms willen kinderen niet hoger, sneller, verder. Soms willen ze gewoon dat iemand even omhoog kijkt.

Lees verder onder de advertentie

Ook in mijn werk bij Wijzer over de Basisschool zie ik dagelijks hoe belangrijk het is dat kinderen zich gezien voelen. Het gaat nooit alleen om cijfers, maar om hun binnenwereld. Want echt kunnen vliegen, in fantasie of in het leven, begint bij één ding: gezien worden.

Volg Wijzer over de Basisschool op Instagram voor tips en tricks. Meer columns van Juf Carola vind je hier.

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail