Lang en gelukkig? Ja dat kan, ook als je al heel lang bij elkaar bent. Relatie-expert Paulien Timmer vertelt hoe je een leven lang verliefd blijft. Kwestie van zes uur per week investeren.

Toen Paulien Timmer als studente de man van haar leven tegen het lijf liep, werd ze gegrepen door het fenomeen: hoe blijf je samen gelukkig? Intussen is Paulien gelukkig getrouwd met diezelfde meneer en een ware relatie-expert. Ze interviewde honderd stellen die meer dan veertig jaar samen zijn en schreef er het boek Lang + Gelukkig over. Met mooie verhalen en vooral veel fijne raad over hoe je dat nou doet, een leven lang verliefd zijn. Want dat kan, zegt Paulien. Ze volgde een opleiding bij John Gottman, een Amerikaanse psycholoog die al meer dan veertig jaar relaties onderzoekt. Als enige in Nederland geeft ze sinds kort zijn training. Dat gelukkig samen zijn kan al door zes uur per week te investeren.

 

Het stappenplan

 

ELKE OCHTEND
6 SECONDEN ZOENEN & 10 SECONDEN KNUFFELEN
Paulien: “Voor of na het ontbijt, met of zonder tong, doe het, het is fijn en het werkt.”

5 MINUTEN: WAT DOE JE VANDAAG?
“Vraag elkaar wat de ander die dag gaat doen. Waar je tegenop ziet of juist zin in hebt. Het is een heel eenvoudig ritueel. Een simpele manier om elkaar te blijven vinden in tijden van drukte.”

 

ELKE AVOND
20 MINUTEN SAMEN BIJKLETSEN
“Zoek elkaar als eerste op als je weer thuiskomt. Veel koppels begroeten de kinderen uitgebreid en als ze elkaar zien is het: ‘Hé, heb je die rekening al betaald?’ Het is belangrijk elkaar eerst een kus te geven, dan komt de rest. En dan heb je nog een, zoals John Gottman dat noemt, ‘stressreducerend gesprek’. Je komt terug op dat ene ding dat je ’s ochtends hebt besproken, gaat door de highlights van de dag. Klaagt wat over zaken die tegenvielen. Troost elkaar als dat nodig is, lacht om maffe voorvallen. Een van de koppels uit mijn boek had dat gesprek tijdens hetkoken terwijl de kinderen tv keken. Weer anderen praatten na het eten als de kinderen nog wat speelden. En anders kan zo’n  gesprek ook gewoon ’s avonds op de bank als het spul in bed ligt.

 

Eerste plaats

"Wat ik keer op keer heb gehoord bij die tientallen echtparen die ik sprak: zet alsjeblieft je relatie op nummer één. Trek je niets aan van mensen die zeggen dat je je kinderen op de eerste plaats moet zetten. Het is juist het beste voor je kroost. Ik wil mensen niet bang maken, want een relatie heeft altijd ongelukkige fasen, maar het mooiste cadeau dat je je kind kunt geven, is een gelukkig huwelijk hebben. Een vrouw die ik sprak zei: ‘Mijn man kwam altijd op de laatste plaats en ik dacht ‘hij begrijpt het wel’.’ Maar ze vroeg zich uiteindelijk af waarom ze hem zo laag zette en besloot hem op de eerste plaats te zetten, wat hij omgekeerd al uit zichzelf deed. En niet dat ze nou zoveel meer tijd aan hem  besteedde, maar ze belde hem overdag even. Begroette hem blij als hij thuiskwam. Hun hele leven veranderde. De kinderen werden relaxter, want zij zat er eerst teveel bovenop. En ze kreeg zelf meer energie."

 

Bedanken

"Elkaar bedanken doet ook wonderen voor je relatie. Dat kun je mooi in zo’n dagelijks gesprek doen, of tussen de bedrijven door natuurlijk. Het is makkelijk en het werkt als een trein. Wat fijn dat jij de kinderbroodtrommels al hebt gesmeerd. Lekker die thee. Heel simpel en je gaat er echt gelukkiger van worden omdat je je allebei meer gewaardeerd voelt en zelfs je herinneringen gelukkiger worden.”

 

1 KEER PER WEEK
2 UUR DATEN
“En dat kan ook gewoon thuis als de kinderen liggen te pitten. Hoofdzaak: je mag het niet over de kinderen hebben en niet over praktische zaken. Het gaat om zielsvragen als ‘Waar maak je je zorgen over?’ ‘Wat is nu je grootste wens?’ Of: ‘Wat zijn de drie meest speciale momenten van je leven?’ Je verandert allebei steeds, dus is het goed elkaar te blijven bevragen en nieuwsgierig te blijven. Een van de stellen uit mijn boek sliep voor zo’n avond afzonderlijk om de beurt een uur terwijl de ander op de kinderen paste. Dan legden ze de kinderen op bed en hadden ze een avond samen terwijl ze allebei redelijk uitgerust waren."

 

Moeilijke tijden

"De stellen die ik sprak die echt nog gelukkig waren met elkaar, waren bereid samen en ieder voor zich te groeien. Zoals Henk die zei: ‘Als iets van de ander je nog irriteert, heb je je er niet genoeg in verdiept.’ En dat na veertig jaar huwelijk, mooi vind ik dat. Bijna alle stellen hebben moeilijke tijden meegemaakt. Periodes waarin ze overwogen te scheiden, waarin ze volledig langs elkaar heen leefden. Maar ze wisten zeker: we blijven bij elkaar, we geven niet op. Dat scheelt al een deel van de stress. Natuurlijk zijn er factoren die het echt onmogelijk kunnen maken samen te blijven. Stelselmatig vreemdgaan, verslaving, mishandeling. Maar vaak hoor je: ‘het gevoel is op’ of ‘we zijn uit elkaar gegroeid’. Dat zijn geen goede redenen, gevoel kun je weer terugkrijgen. En je kunt weer naar elkaar toe groeien."

 

Geloven in groei

"Er zijn mensen die in het lot geloven en mensen die in groei geloven. Mensen die geloven in het lot, geloven in de ware. Er is één persoon die bij je past en dat zal voor altijd goed gaan. Degenen die in groei geloven, vinden dat je door problemen samen juist sterker wordt. Dat je relatie mooier wordt en dat je de ware een beetje creëert. Het is nooit helemaal zwart-wit, maar ik denk dat veel mensen dat lot-geloof hebben. ‘Het is goed, dus je hoeft er niet aan te werken.’ En dan valt het tegen als het moeilijk wordt. Een huwelijk is misschien wel het moeilijkste dat je ooit zal doen in je leven. Het komt zo dichtbij, is een spiegel van jezelf en het brengt zoveel shit naar boven van vroeger. En net zoals gezondheid niet betekent: afwezigheid van ziekte, zo is een goede relatie niet de afwezigheid van problemen. Het gaat om de manier waarop je met problemen omgaat.”

 

1 KEER PER WEEK
1 UUR PRATEN
“Het zogenaamde State of the Union-gesprek: hoe staat het met je relatie? Hierin bespreek je dingen die je allebei moeilijk vindt. ‘Ik merkte dat je teruggetrokken was deze week. Is er iets, kan ik je ergens mee helpen?’ Of: ‘Ik heb me afgelopen dinsdag kapot geërgerd aan je.’ Maar zeg het vooral niet op die manier. Handig om eerst iets positiefs te zeggen en altijd vanuit jezelf te praten: ‘Ik had er last van dat je afgelopen dinsdag et cetera.’ En erken je eigen aandeel: ‘Ik was hondsmoe dus ik was misschien wat sneller geïrriteerd.’ Zo’n gesprek is niet makkelijk, het vraagt veel beheersing. En ook respect en geduld voor elkaar. Het fijne is wel dat je lastige onderwerpen kunt bewaren voor dat State of the Union-gesprek dus je hoeft elkaar de rest van de week niet lastig te vallen met negatief gedoe.

 

Vier valkuilen

De vier bekende valkuilen zijn: kritiek, in de verdediging schieten, een muur optrekken en minachting. Met kritiek bedoel ik dingen als: ‘Je zet ook nóóit het vuilnis buiten.’ Terwijl je ook kunt zeggen: ‘Jammer dat je het vuilnis niet hebt buitengezet.’ Of het gewoon zelf doen omdat je partner waarschijnlijk veel meer andere dingen in huis doet dan jij denkt. Zo doe ik het nu thuis. In de verdediging schieten is dat je je afsluit voor kritiek. Zeggen dat het niet waar is en als het even kan eroverheen gaan met: ‘En jij doet altijd dit.’ Dan sta je tegenover elkaar.

 

Hij is een lamzak

Een muur optrekken, is iets wat tachtig procent van de mannen doet. Het is geen onwil, maar ze raken vaak in paniek bij conflicten. Het helpt als je kunt accepteren dat hij even tot zichzelf moet komen. Met de laatste, minachting – oftewel de ander minder waard vinden – is het goed te beseffen dat wat je denkt niet altijd waar is. Je kunt denken: hij doet nooit wat en hij is een lamzak. Maar dat hoeft niet waar te zijn. En hoe je denkt, heeft invloed op hoe een ander zich gedraagt. Beter is het om te turnen naar: waar ben ik dankbaar voor, wat vind ik goed van hem? Dat is niet jezelf voor de gek houden, het is simpelweg een andere waarheid. Kost wat moeite, maar dan heb je ook wat. Zo kun je, ook als je partner geen zin heeft in diepgravende relatiegesprekken, op eigen houtje je relatie een andere draai geven omdat je er zelf anders in staat.”

 

Maar wacht, waar is sex in dit stappenplan?

“Dat zit niet in die zes uur. Maar het is wel goed sex te plannen, zeker als je kleine kinderen hebt. Dat vinden mensen suf maar dat is onzin. Toen je aan het daten was, plande je het ook. Je had een date, kleedde je supermooi aan. Eigenlijk bereidde je je voor op sex. Veel stellen uit mijn boek planden het ook. Een koppel ging een keer in de twee maanden een weekend weg en in dat weekend namen ze alle tijd voor sex, masseren, praten. Daar konden ze dan weer twee maanden op teren. Als je nog kleine kinderen hebt, helpt het te accepteren dat het een paar jaar wat minder is. Hou de lange termijn-blik, want het wordt beter, echt. En dat je niet denkt: we hebben amper nog sex, raak me niet aan en blijf uit m’n buurt. Zie sex niet alleen als sex, het is ook verbondenheid. De passie van het begin verdwijnt, daar kun je niks aan doen. Maar passie kan ook uit vriendschap voortkomen. Als je elkaar écht kent, komt daar ook aantrekkingskracht uit voort. Niet de geiligheid van vroeger misschien, wel: ik wil zo dicht mogelijk bij je zijn. Dat doe je voor een deel ook al door die zes seconden zoenen en tien seconden knuffelen bij het ontbijt.”

In samenwerking met Kek Mama